Leadership in Finance Summit 2026 – ‘From Control to Command’ – Bilal Bas (Director Group Controlling Triodos Bank): “Je moet voorkomen dat control het ondernemerschap in de weg zit.”

Heb je in je carrière beslissingen moeten nemen waarbij je meer vertrouwde op intuïtie dan op volledige data?

“Zeker. Maar aan het begin van mijn carrière deed ik dat niet. Ik geloof in een bepaalde volgorde: eerst data, dan analyse en vervolgens professioneel oordeel. Je moet de data eerst goed begrijpen voordat je ze kunt analyseren. Vervolgens vorm je daar een opinie over. Als je die cirkel vaak genoeg herhaalt, ontwikkel je uiteindelijk intuïtie. Je voelsprieten.

Na verloop van tijd kom je in situaties waarin je snel een antwoord moet formuleren, terwijl de data of de cijfers je niet alles vertellen. Als die geen eenduidig antwoord geven, kijk je ook naar trends, publieke opinie en vooral naar de ervaringen die je in de loop der jaren hebt opgebouwd. Daardoor ga je signalen en patronen herkennen.”

Lees ook op FM.nl: Aron Slingerland (Head of Business Control bij Dole): “Ik hou wel van een beetje chaos.”

Kun je een voorbeeld geven van zo’n beslissing?

“Ik heb bij verschillende bedrijven gewerkt en ben regelmatig in situaties terechtgekomen waarin snel een beslissing moest worden genomen en mensen naar mij keken voor een oordeel. Dan heb je niet altijd de tijd om alles volledig door te rekenen. Ik kijk dan natuurlijk nog steeds naar de beschikbare data, maar op basis daarvan én van mijn kennis en ervaring geef ik een advies.

Dat kan bijvoorbeeld gaan over het wel of niet doen van een acquisitie. Vanuit mijn M&A-achtergrond kijk ik daarin mee. Soms zit je met mensen aan de telefoon en moet er gewoon een besluit vallen. Dan geef ik mijn mening. Die is in zulke gevallen niet uitsluitend gestoeld op cijfers, maar ook op intuïtie en inzicht in de situatie.”

Lees ook op FM.nl: Renze van Goor (Finance Manager Wecreate Consulting): “Finance voegt pas waarde toe als gedrag en keuzes veranderen.”

Wanneer mag intuïtie zwaarder wegen dan de cijfers?

“Intuïtie is voor mij geen alternatief voor data. Intuïtie is voor mij juist een manier om de data te checken. Als mijn intuïtie ‘nee’ zegt, wil ik vervolgens controleren waarom dat zo is. Als ik dat achteraf toets, heb ik de volgende keer een steviger ontwikkelde intuïtie over een vergelijkbare situatie.

Daarom vind ik die cirkel zo belangrijk. Je gaat telkens weer terug naar de basis. Wat zeggen de cijfers? Wat betekent dit? Maar er is nog een vraag die ik later in mijn carrière steeds belangrijker ben gaan vinden: wat zie ik níét? Wat staat überhaupt niet in de cijfers, maar kan wel belangrijk en relevant zijn? Door jezelf die vraag voortdurend te stellen, ontwikkel je een veel beter professioneel oordeel over de cijfers.”

Lees ook op FM.nl: José Zhang (Head of Finance Manometric): ‘Patient is number one’ is geen slogan, maar een werkafspraak

Hoe vind je de juiste balans tussen datagedreven besluitvorming en professioneel oordeel?

“Dat is een leerproces. Hoe verder je intuïtie ontwikkeld is, hoe meer je daarop kunt leunen zonder iedere keer alles opnieuw volledig te analyseren. Controllers zijn van nature risico-averse mensen. We zijn fact-based, zitten sterk op de ratio en minder op de emotie. Het gevaar daarvan is dat je alles kapot wilt analyseren.

Voor mij zit daar ook een interessante scheidslijn tussen de controller, mijn eigen rol als Director Group Controlling en de CFO. Als controller kijk je sterk naar beheersing en controle: zijn de kosten beheersbaar, ontwikkelen de inkomsten zich goed, kloppen de ratio’s en zijn de juiste controles ingericht? De Director Group Controlling vormt in mijn ogen de brug tussen de controller en de CFO. De CFO kijkt nog breder, bijvoorbeeld naar financiële risico’s en ondernemingsrisico’s.”

Lees ook op FM.nl: Rogier Graafstal (Finance Director De Facultatieve): ‘Je krijgt pas grip als je begrijpt waar het schuurt’

Wanneer wordt control dan een belemmering?

“Dat is precies de balans die ik in mijn rol probeer te bewaken. Ik wil niet belemmerend werken voor de organisatie. Je moet voorkomen dat je met control het ondernemerschap in de weg zit.

Bij een beslissing kijk ik daarom naar een paar zaken. Hoe waarschijnlijk is het dat een bepaald risico zich voordoet? Hoe groot is de impact als het gebeurt? Maar een van de belangrijkste vragen vind ik: hoe omkeerbaar is deze beslissing?

Als een beslissing heel moeilijk terug te draaien is, de potentiële impact groot is en de kans dat het risico zich voordoet eveneens groot is, dan ga ik terug naar de basis. Dan wil ik de data hebben en van daaruit redeneren. Maar vraagt iemand mij om een ballpark-inschatting en is de impact beperkt en de beslissing gemakkelijk omkeerbaar, dan durf ik veel meer op mijn intuïtie af te gaan. Ik kan daarna altijd dieper in de cijfers duiken en mijn eerste oordeel bijstellen.”

Lees ook op FM.nl: Denise Luijten (Proces Controller De Efteling): “Als het spaak loopt, raakt het de hele gastbeleving.”

Wat betekent From Control to Command voor jou?

Bij het woord ‘command’ moest ik aanvankelijk even nadenken, want ik ben geen hiërarchische manager. Ik heb wel een groot team, verspreid over verschillende onderdelen van de organisatie. Voor mij begint alles nog steeds bij de basis van finance: accuracy, relevancy en timeliness. Dat moet gewoon spic en span zijn. First time right.

Maar daarna begint voor mij ‘command’. Dat is het business-partneringgedeelte. Je zegt niet alleen: dit is de data. Je gaat met de business om tafel en vraagt: dit is wat wij zien, herkennen jullie dit ook? Wat kunnen we eraan doen? Wie hebben we daarvoor nodig? En als we iets veranderen, wat krijgen we daarvoor terug? Hoe kunnen we de business positief beïnvloeden?”

Lees ook op FM.nl:  Sonny Liebeek (Hoofd Financial Control Bakker Barendrecht): “Financials die processen begrijpen, maken het verschil.”

Is de controlfunctie volgens jou fundamenteel veranderd?

“Absoluut. Ik ben in 2007 bij Fortis begonnen en toen draaide het veel meer uitsluitend om control. In de jaren daarna heb je gezien dat de controlfunctie steeds meer een businesspartnerfunctie is geworden. Daardoor gaan control en command nu hand in hand.

Dat vraagt ook om een ander type persoonlijkheid. Je hebt mensen nodig die meer kunnen dan reporting, tabelletjes en PowerPoints voor je bakken. Je hebt mensen nodig die anderen kunnen overtuigen, die mensen kunnen meenemen in een verhaal en die ervoor kunnen zorgen dat er daadwerkelijk verandering ontstaat.”

Lees ook op FM.nl: Kaylee Rijswijk (Project Controller bij VolkerRail): “Project Controller zijn is meer dan rekenen. Het is richting geven.”

Verwacht je dat van iedereen in je team?

“Nee. Er zijn ook mensen die dat niet willen of bij wie dat minder past. Die heb je óók nodig. Je hebt mensen nodig die ervoor zorgen dat de machine goed blijft draaien. Daar verwacht ik niet hetzelfde van.

Maar als iemand uit mijn team bij mij komt en zegt: ik heb ambitie, ik wil verder en ik wil groeien, dan maken we die stap naar business partnering. Daar ligt voor mij de verbinding tussen control en command, zowel in mijn eigen werk als in de ontwikkeling van mijn team.”

Lees ook op FM.nl:  Leon van der Boon (Controller bij P1 Travel): “De grilligheid van sport maakt finance extra complex.”

Was jij zelf van nature zo’n businesspartner?

“Nee, dat heb ik echt moeten ontwikkelen. Ik ben heel mathematisch ingesteld. Het praten, het relationele en van cijfers een verhaal maken: dat is aangeleerd gedrag. Dat heb ik echt moeten leren. Het zat niet van nature in mij.

Maar als je ambitieus en nieuwsgierig bent, blijf je jezelf ontwikkelen. Natuurlijk heb ik fouten gemaakt. Er  was ooit in een eerdere rol een teamleider die tegen mij zei: ‘Bilal, je gaat nooit leiding kunnen geven in je leven.’ En kijk waar ik nu zit.”

Lees ook op FM.nl: Kristian Veenstra (Group Controller Your.Online): “Finance is meer dan cijfers alleen, het is een mensenbusiness.”

Wat is dan misschien wel de belangrijkste les van From Control to Command?

“Dat je moet blijven leren en jezelf moet blijven uitdagen. Goede control blijft de basis. Zonder betrouwbare cijfers kun je niet sturen. Maar uiteindelijk gaat het erom wat je met die cijfers doet: welke vragen je stelt, wat je ziet wat níét in de cijfers staat en of je in staat bent anderen mee te nemen.

Je ontwikkelt dat door ervaring. Door fouten te maken, terug te kijken en weer op te staan. Zo ontwikkel je niet alleen je professionele oordeel, maar ook de voelsprieten die je nodig hebt om van control naar command te gaan.”

Lees meer op FM.nl: Marck de Heer (Business Unit Controller Sarens Nederland): ‘Mijn kracht ging ik bewust inzetten’ 

Blijf op de hoogte van wat écht relevant is voor Finance Professionals. Sluit je aan en ontvang elke week waardevolle artikelen, checklists en interviews in je inbox. Schrijf je nu hier in.