88 procent van bedrijven gebruikt AI, maar baanbrekende innovatie blijft uit

De AI-revolutie voltrekt zich voorlopig vooral achter het beeldscherm.

Van de Nederlandse bedrijven en organisaties gebruikt 88 procent kunstmatige intelligentie (AI) in de bedrijfsprocessen. De gemiddelde werknemer besteedt er wekelijks 2,9 uur aan. Toch leidt die technologische vooruitgang niet tot meer vernieuwing en baanbrekende innovatie.

Dat concluderen de onderzoekers van de Nederlandse Innovatie Monitor 2026, uitgevoerd door het Amsterdam Centre for Business Innovation (ACBI), een organisatie van de UvA en SEO Economisch Onderzoek.

Groter dan in het buitenland

Het AI-gebruik door Nederlandse bedrijven is groter dan in andere landen. Volgens de onderzoekers zet 78 procent van de Amerikaanse bedrijven AI wekelijks in. Voor het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Australië is dat 59 procent. Werknemers besteden wekelijks gemiddeld 1,7 uur aan AI in de VS, 1,5 uur in Australië en 1,4 uur in het Verenigd Koninkrijk en Duitsland.

AI wordt momenteel nog het meest ingezet voor tekst- en kantoorwerk, zoals tekstgeneratie. Onderzoeksleider Henk Volberda, hoogleraar Strategie & Innovatie aan de UvA en directeur van het ACBI, stelt dat bedrijven in hoog tempo leren om te gaan met AI en de technologie omarmen. Baanbrekende vernieuwingen blijven echter achter, omdat bedrijven zich vooral richten op het verbeteren van bestaande activiteiten.

“De AI-revolutie voltrekt zich voorlopig vooral achter het beeldscherm. De stap naar ingrijpende veranderingen van productie en bedrijfsmodellen moet grotendeels nog worden gezet”, aldus Volberda.

Invloed van de geopolitiek

In het onderzoek is ook gekeken naar de invloed van de geopolitieke situatie op de bedrijfsvoering. Het aandeel bedrijven dat daarvan grote invloed ervaart, steeg van 40 procent in 2025 naar 61 procent dit jaar. Bij internationaal actieve bedrijven is dat 77 procent, tegen 48 procent een jaar geleden.

Het gaat onder meer om verstoringen in de energie- en grondstoffenmarkten als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten, handelsspanningen, strategische afhankelijkheden en ontregeling van toeleveringsketens. “Geopolitiek is in één jaar tijd van een achtergrondfactor uitgegroeid tot dagelijkse realiteit voor het Nederlandse bedrijfsleven”, stelt Volberda.

Download het volledige onderzoeksrapport (4.5 MB)

Maak Financieel Management uw Google-favoriet

In deze eendaagse training ontwikkel je een doordachte GenAI-strategie voor je organisatie. Je krijgt een heldere roadmap om AI-gedreven innovatie duurzaam te verankeren.

Gerelateerde artikelen