Bouw heeft werk genoeg, maar stijgende kosten vreten de winst op
Nederlandse bouwbedrijven zijn veel positiever over hun orderboeken dan hun Europese concurrenten. Hun graadmeter voor het vertrouwen in de orderboeken kwam in oktober uit op +12,2, tegenover -14,5 voor de eurozone. Toch staan de winstmarges onder druk door stijgende materiaal- en loonkosten en dure financiering. Daardoor dreigen bouwbedrijven ook in 2027 financieel in de knel te komen, ondanks voldoende opdrachten.
Dat blijkt uit een nieuw internationaal bouwrapport van kredietverzekeraar Allianz Trade. Nederland hoort samen met Spanje en Ierland tot de weinige Europese landen waar bouwbedrijven per saldo positief zijn over hun orderportefeuille. Duitsland (-24,8) en Frankrijk (-37,0) blijven daar ver bij achter.
“De Nederlandse bouw heeft veel minder dan Europese concurrenten een opdrachtenprobleem. Maar daarmee is het rendementsprobleem niet opgelost”, zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. “Een volle orderportefeuille biedt weinig bescherming als tijdens de uitvoering je kosten oplopen en je verkoopprijs al vaststaat. Veel werk is nog geen gezonde winst.”
Fors duurder
Bouwmaterialen worden fors duurder. De koperprijs ligt ongeveer 60 procent boven het niveau van begin 2025 en aluminium is circa 23 procent duurder geworden. De arbeidskosten in de bouw stegen in de eurozone met gemiddeld 3,9 procent op jaarbasis. Volgens Geeroms komen vooral aannemers met vasteprijscontracten daardoor in de knel: “Zij kunnen hogere kosten niet zomaar doorberekenen.”
Daarnaast kampt volgens Allianz Trade meer dan 93 procent van de onderzochte Europese bouwmarkten met personeelstekorten. Dat drijft de loonkosten op en vergroot het risico op vertragingen. Woningbouw, datacenters en de uitbreiding van elektriciteitsnetwerken concurreren bovendien deels om dezelfde vakmensen.
Voorfinanciering als faillissementsrisico
Bouwbedrijven moeten steeds meer geld voorschieten voor materialen en personeel, terwijl vertragingen de betaling kunnen uitstellen. Wereldwijd registreerde Allianz Trade in de eerste negen maanden van 2026 in totaal 51 grote bedrijfsfaillissementen in de bouw. Alleen de detailhandel en de dienstensector telden er meer.
“”, aldus Geeroms. Volgens hem kan meer omzet ook averechts uitpakken: “Meer omzet kan ook betekenen dat je meer geld moet voorschieten, zonder dat je meer verdient.”
Woningbouw als zwakste segment
Het woningtekort houdt de vraag naar nieuwbouw in Nederland op peil, maar hogere hypotheeklasten maken financiering lastiger voor kopers, terwijl projectontwikkelaars meer rente betalen. Volgens Allianz Trade blijft woningbouw ook in 2027 het zwakste onderdeel van de Europese bouwsector. Pas in 2028 is een geleidelijk herstel mogelijk, mits de langetermijnrente daalt.
Datacenters en energie-infra
Groei zit vooral in datacenters en energie-infrastructuur. In Amsterdam, Frankfurt, Londen, Parijs en Dublin samen is circa 1,4 gigawatt aan capaciteit in aanbouw; verdere uitbreiding wordt vooral beperkt door de beschikbaarheid van elektriciteit. In de Verenigde Staten lagen de bouwuitgaven voor datacenters in september 90 procent hoger dan een jaar eerder. Zonder die investeringen was de Amerikaanse bouw niet met 2,7 procent, maar met 4,8 procent gekrompen.
Maak Financieel Management uw Google-favorietIn deze training leer je als projectcontroller eerder aan het stuur staan. Je verbindt planning, budgetten en risico’s aan betrouwbare prognoses.