Ervaringen van een CFO – Sebastiaan Stipdonk (Zelesta): ‘Intuïtie is geen buikgevoel, maar verzamelde kennis’

'Je kunt dan niet wachten tot je alle antwoorden hebt; ‘what if’-denken is voor ons cruciaal.'

CFO’s maken deel uit van de boardroom. Het C-level vraagt om andere vaardigheden van een financial dan het werk op uitvoerend niveau. Een interview met Sebastiaan Stipdonk, sinds begin van dit jaar CFO van Zelesta. “Zelfs met betere systemen blijft een groot deel van de besluitvorming hier draaien om inschattingen maken in een snel veranderende omgeving.”

Heb je in je carrière weleens beslissingen moeten nemen waarbij je – meer dan op volledige data alleen – moest vertrouwen op je intuïtie?

“Absoluut. Sterker nog, in mijn huidige rol gebeurt dat veel vaker dan in mijn vorige functies. Bij MediaMarkt werkte ik in een grote, stabiele organisatie met enorm veel historische data. Je kende de seizoenspatronen, de omzetontwikkeling en had heel veel vergelijkingsmateriaal om beslissingen op te baseren.

Bij Zelesta is dat totaal anders. We groeien met tientallen, tot meer dan honderd procent per jaar. Daarnaast zijn we actief in meerdere landen en groeit niet elk product in elk land even hard. Dan wordt het veel lastiger om de toekomst te voorspellen.

Bovendien hebben we niet alle systemen en data die je in een corporate omgeving gewend bent. We hebben bijvoorbeeld nog geen ERP-systeem. Dat was dan ook een van de eerste dingen die ik als CFO heb opgepakt; de implementatie daarvan is inmiddels gestart. Maar zelfs mét betere systemen blijft een groot deel van de besluitvorming hier draaien om inschattingen maken in een snel veranderende omgeving.”

Waar merk je dat het meest?

“Bij onze inkoopplanning. Onze producten worden voor een belangrijk deel in Azië geproduceerd en moeten maanden vooruit worden besteld.
Of je omzet groeit met 150 of met 180 procent, maakt nogal uit voor welk scenario je kiest. Bestel je te weinig, dan laat je groei en momentum liggen. Bestel je te veel, dan krijg je een voorraad- en cashflowprobleem.

Je kunt dan niet wachten tot je alle antwoorden hebt. Je verzamelt de best mogelijke informatie en stelt jezelf vervolgens de vraag: wat is het slechtste dat kan gebeuren en kunnen we dat aan? Dat ‘what if’-denken is voor ons cruciaal.”

Lees ook op FM: Vincent Wanders RA – ‘Weerbaarheid vraagt om meer dan traditionele risicobeheersing’

Wat betekent intuïtie voor jou als CFO?

“Ik geloof eigenlijk niet zo in intuïtie als een soort magisch buikgevoel. Voor mij is intuïtie een combinatie van ervaring, context en het ophalen van kennis bij anderen. Als ik ergens een gevoel bij heb, dan ga ik dat toetsen. Ik praat met sales, category management, inkoop, en andere collega’s en soms zelfs mensen buiten het bedrijf. Op die manier ontstaat er een completer beeld. Uiteindelijk gebruik ik al die inzichten om een besluit te nemen.

Intuïtie is dus voor mij vooral verzamelde kennis die nog niet volledig in cijfers is gevangen.”

Heeft zo’n beslissing ook weleens verkeerd uitgepakt?

“Zeker. We hebben een keer besloten om onze inkoop op te schalen omdat we meerdere maanden op rij beter presteerden dan gepland. De gedachte was: deze groeicurve zet zich door.
Achteraf bleek de markt toch minder hard te groeien dan we hadden verwacht. Dan is de bestelling al geplaatst en zit er meer voorraad in het systeem dan je eigenlijk wilt. Dat zijn momenten waarop je jezelf afvraagt of je niet iets conservatiever had moeten zijn.
Maar ook daar leer je van. Je gaat opnieuw in gesprek met leveranciers, stuurt je planning bij en kijkt hoe je de impact kunt beperken. Uiteindelijk hoort dat ook bij ondernemerschap.”

Wat vraagt dit van je finance team?

“Dat ze verder kijken dan spreadsheets. Natuurlijk moet finance scenario’s doorrekenen en betrouwbare analyses maken. Maar tegenwoordig kan AI eindeloos veel scenario’s genereren. Dat is niet de uitdaging.
De echte vraag is: welk scenario is waarschijnlijk en waarom? Ik wil dat mijn team begrijpt wat er in de markt gebeurt, welke aannames onder de cijfers liggen en wat er moet gebeuren om een bepaald scenario werkelijkheid te laten worden. Daarvoor moet je als finance-professional je antennes voortdurend uitsteken richting de business.”

En wat betekent ‘From Control to Command’ voor jou persoonlijk?

“Dat je moet accepteren dat volledige controle een illusie is. Zeker in een snelgroeiende organisatie kun je niet wachten tot alle data perfect is. Je moet durven beslissen op basis van de informatie die beschikbaar is, terwijl je tegelijkertijd begrijpt welke risico’s je neemt.
Leiderschap begint voor mij op het moment dat de spreadsheets ophouden en je, samen met anderen, een richting kiest waarvan je weet dat er nog onzekerheden zijn. Dat is uiteindelijk de essentie van command.”

Lees ook op FM: Herman Weber (Group Controller adapa Group): ‘AI kan eindeloos plannen maken, maar de echte bottleneck is uitvoeringscapaciteit.’

Dit interview verscheen eerder op CFO.nl

Je leert in deze tweedaagse training risico- en performancemanagement als strategisch stuurinstrument inzetten. Zo benut je risico’s als kansen om prestaties te verbeteren.

Gerelateerde artikelen