De yen wacht op richting en kijkt naar Tokio

Alle ogen op de valutamarkten zijn de komende weken gericht op de Bank of Japan. Op dinsdag 28 april neemt de centrale bank een nieuw rentebesluit. Eerder dit jaar gingen markten er nog van uit dat de kans op een renteverhoging ruim boven de 50 procent lag. Een hogere rente maakt het interessanter voor partijen om hun vermogen in de yen aan te houden.

Inmiddels is dat optimisme wat bekoeld. Niet zozeer de beslissing zelf, maar vooral de vooruitblik van de centrale bank voor de rest van 2026 zal daarom onder een vergrootglas liggen.

Op het spel staan
Kort na de WK-wedstrijd tegen Nederland op 14 juni komt het bestuur van de Japanse centrale bank opnieuw bijeen, en de kans is reëel dat dan wél een volgende stap wordt gezet. Voor de yen staat er veel op het spel. Jarenlang werd de munt gedrukt door het uitzonderlijk ruime beleid van de Japanse centrale bank. Terwijl centrale banken in de Verenigde Staten en Europa de rente stevig verhoogden, bleef Japan vasthouden aan een negatieve. Dat renteverschil maakte de yen structureel minder aantrekkelijk.

Slim beleggingsspel raakt uitgewerkt
Die dynamiek werd nog versterkt door de zogeheten carry trade. Beleggers leenden goedkoop in yen om dat geld te investeren in valuta met een hogere rente, zoals de dollar. Zolang het renteverschil groot bleef, was dat een winstgevende strategie, maar wel één die de yen verder onder druk zette.

Inmiddels begint dat speelveld te verschuiven. Toen duidelijk werd dat de inflatie in Japan niet opnieuw zou wegzakken naar nul, durfde de Bank of Japan twee jaar geleden voor het eerst in 17 jaar de rente te verhogen.

Renteverschil wordt kleiner
Sindsdien zijn er meerdere, voorzichtige stappen gezet. Daarmee wordt het renteverschil met andere grote economieën langzaam kleiner. En juist dat maakt het verschil op de valutamarkt. Naarmate de rentekloof afneemt, wordt de carry trade minder aantrekkelijk.

Tegelijkertijd kan een hogere rente in Japan kapitaal teruglokken. Voor valutahandelaren is de rekensom dan ook relatief eenvoudig: een kleinere rentekloof, minder uitstroom en mogelijk zelfs instroom van kapitaal vormen samen een krachtig recept voor een sterkere yen.

Toekomstbeeld
Toch is dat toekomstbeeld nog geen realiteit. De afgelopen twaalf maanden verloor de yen circa 10 procent ten opzichte van de dollar. Over een periode van vijf jaar loopt dat verlies zelfs op tot meer dan 30 procent. De zwakte van de munt is daarmee nog altijd voelbaar, ook buiten de financiële markten.

Of daar op korte termijn verandering in komt, hangt in belangrijke mate af van de toon die de Bank of Japan eind april aanslaat. Tot die tijd blijft de yen in afwachting — balancerend tussen een verleden van ultralage rentes en de belofte van een voorzichtige normalisatie.