Hoe een stijgende roebel Rusland eerder pijn doet dan helpt

Al meer dan vijftig jaar komen politici, zakenlui, geleerden en andere genodigden samen in Davos om de belangrijkste economische en maatschappelijke uitdagingen te bespreken. De conferentie levert nieuwe inzichten en ideeën op om de wereldeconomie op gang te houden en om allerlei problemen aan te pakken. Sinds enkele jaren organiseert Rusland in Sint-Petersburg een eigen variant op de Davos-bijeenkomst.

Deze week gaat de aandacht vooral uit naar de drone-aanvallen van Oekraïne op deze stad, maar Rusland heeft een veel groter probleem dan de publiciteitsschade die hierdoor ontstaat. Als de bijeenkomst geen echte groei-initiatieven oplevert, dreigt de economie muurvast te lopen. Onlangs werd de groeiprognose voor het lopende jaar verlaagd van 1,3 naar 0,4 procent.

Meer kopzorg dan symbool van kracht
Op valutamarkt trekt Rusland ondertussen vooral de aandacht met een scherpe stijging van de roebel. De munt is sinds half maart met ruim 20 procent omhooggeschoten. Voor president Vladimir Poetin is de kracht van de roebel echter veel meer een economische kopzorg dan een symbool van kracht. Tegenover hogere olie-inkomsten van internationale verkopen, staan namelijk ook hogere bijdragen aan lokale energiebedrijven om benzine voor gewone Russen betaalbaar te houden.

Daar komt bij dat een dure munt het lastiger maakt voor Russische bedrijven om op de internationale markt te concurreren. Ondanks een hogere olieprijs slaagt het land er dan ook niet in om de eigen begroting in evenwicht te houden. Volgens een door de Financial Times onderschepte brief van het Russische ministerie van Financiën ligt het begrotingstekort in het lopende jaar maar liefst 2 biljoen roebel (ca 24 miljard euro) hoger dan de oorspronkelijke schatting.

Hoge oorlogskosten en pijnlijke sancties
In het ergste scenario is het tekort zelfs 4 biljoen roebel. Door de hoge oorlogskosten kwam het begrotingstekort alleen al in de eerste vier maanden op 5,9 biljoen roebel uit. Een stijgende roebel vormt echter niet de enige rem op de economische groei in Rusland. Economische sancties doen eveneens veel pijn en dat geldt ook voor een beleidsrente van ruim 14 procent. Met die hoge rente probeert de centrale bank in Moskou de inflatie in toom te houden.

Op papier lukt dat aardig, want de officiële inflatie is binnen een jaar gedaald van ruim 10 procent naar 5,6 procent. Prijzen worden echter vooral opgejaagd door schaarste die ontstaat doordat de economie steeds meer in dienst staat van de oorlog, in plaats van doordat consumenten en bedrijven meer durven uit te geven.

Als de conferentie in Sint-Petersburg geen fantastisch groei-idee oplevert, ziet het er dan ook slecht uit voor de Russische economie. Dat kan zelfs een rally van de roebel niet maskeren.