Aantal zelfstandige professionals daalt, net als de opdrachten voor interims

Na jaren van uitzonderlijke groei lijkt de Nederlandse flexibele arbeidsmarkt in rustiger vaarwater te komen. Het aandeel hoogopgeleide werkenden dat als externe professional werkt, is gedaald van 22 procent eind 2024 naar 18 procent in het tweede kwartaal van 2026. Ook het aantal opdrachten neemt af, terwijl professionals per opdracht met meer concurrentie te maken krijgen. Toch blijven de uurtarieven stijgen.

Dat blijkt uit de nieuwste Talent Monitor van HR-techdienstverlener HeadFirst en arbeidsmarktdata-specialist Intelligence Group. De flexibele arbeidsmarkt telt nog altijd zo’n 775.000 zzp’ers en gedetacheerden. Daarmee is de omvang terug op het niveau van 2022, toen flexwerkers ongeveer 17 tot 18 procent van de hoogopgeleide beroepsbevolking vormden.

Handhaving schijnzelfstandigheid

Een belangrijke oorzaak van de krimp is het einde van het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid. Opdrachtgevers hebben hun inhuurbeleid aangescherpt en hun flexibele schil verkleind. Vergeleken met vier jaar geleden ligt het aantal geregistreerde opdrachten inmiddels 42 procent lager.

Opvallend is dat de afname van het aantal opdrachten nauwelijks effect heeft op de tarieven. Het gemiddelde gerealiseerde uurtarief steeg van 91,10 euro in het tweede kwartaal van 2022 naar 102,38 euro in dezelfde periode van 2026, een stijging van ruim 12 procent. Volgens Geert-Jan Waasdorp, CEO van Intelligence Group, blijkt daaruit dat tarieven zich maar beperkt laten verklaren door vraag en aanbod. Ondanks de verslechterde omstandigheden voor de flexmarkt blijven de tarieven de inflatie volgen.

22 procent is op zoek

Ook de mobiliteit onder flexprofessionals lijkt af te nemen. Van de zzp’ers is momenteel 22 procent actief op zoek naar een nieuwe opdracht; bij gedetacheerden is dat 24 procent. Die percentages liggen lager dan tijdens eerdere piekmomenten, mede doordat professionals die langdurig geen opdrachten konden vinden inmiddels de flexibele arbeidsmarkt hebben verlaten.

De overstap tussen vast en flex lijkt eveneens te stabiliseren. Zo overweegt 13 procent van de zzp’ers een overstap naar loondienst. Tegelijkertijd denkt een vergelijkbaar aandeel werknemers in vaste dienst erover om zelfstandig te gaan werken. Daarmee lijkt de Nederlandse arbeidsmarkt na een periode van sterke groei een nieuw, stabieler evenwicht te vinden.