PwC: Geopolitiek tast zekerheid over beloning bestuurders aan

Geopolitieke spanningen, schaarste aan grondstoffen en arbeid en grote marktvolatiliteit raken niet alleen de bedrijfsvoering van ondernemingen. Ze maken ook de beloning van bestuurders ingewikkelder. Dit constateert PwC in het rapport Executive and non-executive remuneration Survey 2026.

PwC constateert dat lastiger wordt om prestaties uitsluitend af te rekenen op vooraf vastgelegde financiële doelstellingen. De veranderende economische en geopolitieke omstandigheden stellen de traditionele manier van belonen ter discussie. Volatiliteit, geopolitieke spanningen en schaarste aan grondstoffen, productiemiddelen en personeel kunnen de resultaten van een onderneming sterk beïnvloeden, zonder dat het bestuur daar volledig grip op heeft.

Voordeel voor de onderneming

Soms werken externe ontwikkelingen in het voordeel van een onderneming, aldus PwC. Banken bijvoorbeeld kunnen profiteren van hogere hypotheekrentes, terwijl energiebedrijven voordeel kunnen hebben van stijgende olieprijzen. Maar het omgekeerde is eveneens mogelijk. De auto-industrie of de food- en agrisector kunnen lijden door schaarste aan of kosten van productiemiddelen, zonder dat het bestuur daar invloed op heeft”, aldus Sander Schouten, Director Executive van PwC.

Remuneration Committees van grote bedrijven worstelen met de vraag of een bestuurder moet worden beloond voor positieve ontwikkelingen waarop hij of zij nauwelijks invloed heeft? En als externe omstandigheden de resultaten juist onder druk zetten, moet de bestuurder daar dan tegen worden beschermd, of behoort het omgaan met dergelijke risico’s juist tot de verantwoordelijkheid van het bestuur?

Vooraf vastgelegde financiële targets

Volgens de survey verschuift de beoordeling van bestuurders daarom geleidelijk. Prestaties worden minder uitsluitend langs vooraf vastgelegde financiële targets en formulematige maatstaven gelegd. Ook de manier waarop het management met onzekerheid omgaat en de vraag of beslissingen passen binnen de bredere context van de onderneming, krijgen meer gewicht.

Om rekening te kunnen houden met onvoorziene omstandigheden, zoeken ondernemingen naar meer flexibiliteit in hun beloningsbeleid. Zo kunnen lopende KPI’s tussentijds worden aangepast of resultaten worden genormaliseerd voor uitzonderlijke omstandigheden.

Gevoelig punt

Maar meer flexibiliteit betekent ook meer ruimte voor discretionaire beslissingen. En juist daar ligt een gevoelig punt. “Het debat gaat nu over de mate waarin je discretionaire bevoegdheden kunt geven aan de Supervisory Board en de Remuneration Committees”, zegt Schouten. “Maar veel aandeelhouders geven dat niet graag volledig uit handen.”

Ook voor de Raad van Commissarissen zelf is die extra ruimte niet zonder risico. Meer discretie kan leiden tot discussie met de Raad van Bestuur over de interpretatie van prestaties en omstandigheden. De kwaliteit van de onderbouwing van de beloning, wordt bijna net zo belangrijk als het beloningsontwerp zelf. Het gaat niet alleen meer om pay design, maar steeds nadrukkelijker om pay justification.

Die gevoeligheid wordt groter wanneer ondernemingen tegelijkertijd kosten besparen of reorganiseren. Een bestuurder die in zo’n situatie op basis van een vooraf vastgelegde formule toch de maximale bonus ontvangt, kan rekenen op kritische vragen van medewerkers en andere stakeholders.