Btw-vrijstelling op financiële diensten verdwijnt wellicht

De btw-vrijstelling voor financiële diensten staat opnieuw nadrukkelijk op de Europese agenda. De Europese Commissie heeft een uitgebreide studie gepubliceerd waarin verschillende hervormingsrichtingen worden verkend.

Daarnaast heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen die aandringt op een meer samenhangend btw-stelsel voor de Europese financiële sector. PwC schrijft hierover.

Volgens PwC raakt de discussie raakt steeds meer aan de concurrentiepositie van de Europese financiële sector en aan de ambitie om kapitaal binnen de EU efficiënter te laten stromen.

Betaalbaar houden

De huidige btw-vrijstelling voor financiële diensten stamt uit 1977. Destijds was het technisch lastig om complexe financiële diensten te belasten en speelde de wens om consumentenkrediet betaalbaar te houden een belangrijke rol. Door digitalisering en betere informatievoorziening zijn die oorspronkelijke uitgangspunten inmiddels deels achterhaald. Eerdere hervormingspogingen liepen echter vast doordat de lidstaten geen unanieme overeenstemming wisten te bereiken.

De Europese Commissie heeft drie mogelijke hervormingsrichtingen in kaart gebracht, terwijl het Europees Parlement inmiddels heeft aangedrongen op een moderner en consistenter btw-kader. Een definitieve keuze is nog niet gemaakt, maar het politieke momentum voor verandering groeit, aldus PwC.

Drie routes

De eerste route is gericht op modernisering van de bestaande vrijstelling. Verouderde en verschillend toegepaste definities van vrijgestelde financiële diensten zouden worden aangepast, onder meer met nieuwe regels voor cryptodiensten. Ook wil de Commissie de regels voor de pro-rata-aftrek vereenvoudigen en harmoniseren.

De tweede route richt zich op het terugdringen van verborgen btw. De vrijstelling blijft daarbij bestaan, maar de verstoringen die zij veroorzaakt worden beperkt. Onder meer de regels voor de fiscale eenheid en kostendelingsregelingen zouden worden herzien. Daarnaast zou belastingheffing over bepaalde financiële diensten in alle lidstaten mogelijk moeten worden.

De derde route gaat het verst: de btw-vrijstelling zelf wordt herzien of afgeschaft. Daarbij zijn verschillende varianten denkbaar. Zo kunnen alle financiële diensten volledig onder de btw worden gebracht, of alleen diensten waarvoor een afzonderlijke vergoeding wordt betaald. Een alternatief is een Financial Activities Tax (FAT), gebaseerd op winst en beloningen, gecombineerd met een btw-nultarief voor financiële diensten.

Nog een lange weg te gaan

De Commissie-studie is het begin van een beleidsdebat en bevat geen definitieve voorkeursoplossing, zo sust PwC de mogelijke onrust. Een fundamentele hervorming vraagt bovendien om een brede macro-economische analyse, keuzes over de budgettaire gevolgen en afstemming met andere sectorspecifieke belastingen.

Omdat de btw is gebaseerd op Europese wetgeving, zal uiteindelijk overeenstemming tussen de lidstaten nodig zijn. Hervorming vereist de gebruikelijke Europese wetgevingsprocedure en unanimiteit in de Raad. Dat maakt een snelle koerswijziging onwaarschijnlijk.