Allianz Trade: Nederlandse chemie kopje onder, AI biedt uitweg

De Europese economie groeit dit jaar met slechts 0,9 procent en de winstgevendheid van steeds meer bedrijven in handel en industrie staat onder druk. In Nederland zit de chemische industrie als enige sector in de zwaarste risicocategorie.

Dat blijkt uit de Sector Atlas 2026 van kredietverzekeraar Allianz Trade, waarin de vooruitzichten en risico’s voor 18 sectoren wereldwijd worden beoordeeld. Wereldwijd groeit de economie naar verwachting met 2,5 procent in 2026 en 2,9 procent in 2027.

Investeringen in AI-structuur

Volgens Allianz Trade komt een belangrijk deel van die groei uit investeringen in AI-infrastructuur. De uitgaven van grote techbedrijven aan onder meer datacenters, chips en rekenkracht lopen in 2026 naar verwachting op tot 725 miljard dollar, 80 procent meer dan een jaar eerder. In Europa profiteren vooral bedrijven in halfgeleiders, energie-infrastructuur, defensie, cybersecurity, automatisering en IT-diensten. Cyclische sectoren als automotive, chemie, bouw, transport en consumentengoederen kampen daarentegen met zwakke vraag, hogere kosten en afnemende marges.

“Voor Nederland zie je een duidelijke spagaat”, zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. “Aan de ene kant zijn er veel ingrediënten aanwezig om te profiteren van de investeringen in AI, digitalisering en energie-infrastructuur. Maar de open economie maakt Nederland ook bovenmatig kwetsbaar voor handelsspanningen, energieprijzen en ketenproblemen.” Eerder schreef ING over de kwetsbaarheid van Nederland voor energieprijzen.

Zwakke vraag chemie

De Nederlandse chemische industrie wordt volgens de Sector Atlas het hardst geraakt. Producenten kampen met hogere energie- en grondstofkosten dan concurrenten in de Verenigde Staten en het Midden-Oosten. Daarnaast drukken zwakke vraag, overcapaciteit in China, handelsbelemmeringen en hoge verduurzamingsinvesteringen de winstgevendheid. “Dit raakt Nederlandse chemiebedrijven stevig. Ook in de Rotterdamse haven wordt dat gevoeld”, aldus Geeroms. Hij ziet de toekomst van de sector vooral in specialty chemicals en circulaire basisstoffen.

Overgangsfase auto-industrie

Ook de Europese auto-industrie bevindt zich in een lastige overgangsfase. In de eerste helft van 2026 steeg het aantal autoregistraties in de EU met 6 procent en bereikten volledig elektrische auto’s een marktaandeel van 21 procent, tegen circa 16 procent een jaar eerder. De marges blijven onder druk door prijsconcurrentie, de kosten van elektrificatie en de opmars van Chinese merken, die in juni een Europees marktaandeel van 10,9 procent bereikten. Van de Europese toeleveranciers verwacht 76 procent dit jaar een marge van minder dan 5 procent.

“AI en de energietransitie bieden Nederlandse bedrijven veel kansen, maar zij vormen geen garantie voor succes”, besluit Geeroms. “In een economie met meer handelsspanningen, hogere kosten en kwetsbare ketens wordt weerbaarheid een concurrentievoordeel. Wie zijn keten beter kent, kritisch kijkt naar klanten en leveranciers en gericht investeert in productiviteit en digitalisering, kan ook in een grillige markt winstgevend groeien.”