Controller: de vloer op!

'Mensen opleiden voor de allerhoogste finance positie: CFO.' Een wervende tekst voor mijn RC opleiding waar ik mij altijd ongemakkelijk bij heb gevoeld.

Niet om dat er iets mis zou zijn met het ambiëren van de top, integendeel. Wel omdat een eenzijdige blik op de stoel in de bestuurskamer de aandacht afleidt van de plek waar het controllerberoep zijn toekomst moet verdienen: de werkvloer.
 
In mijn afstudeerscriptie stond het fenomeen controller centraal. In wilde de controller begrijpen, vanuit de oorsprong in de Verenigde Staten tot de diverse functie van vandaag. Ik las boeken, artikelen, blogs en opiniestukken. Ik sprak mensen uit het vak, uit de randen van ons vakgebied, uit de wetenschap en de praktijk. Ik sprak mensen die ons vanuit hun eigen professie regelmatig tegenkomen. Mensen met een duidelijke mening over de controller en in welke richting deze zich zou moeten ontwikkelen. Al gaandeweg ontstond er bij mij een beeld waar de toekomst van de controller ligt, of beter gezegd waar wij de toekomst van ons vak kunnen verdienen.
 
Met de nadruk op verdienen. Als iets de afgelopen periode steeds duidelijker is geworden, is dat de toekomst van een beroep geen vanzelfsprekendheid meer is, zeker niet in het financiële werkveld. Het neoklassiek economisch denken waarin de meesten van ons onderwezen zijn, staat steeds meer ter discussie en meer en meer op gespannen voet met de economische realiteit.
 
Om een toekomstige plek in het werkveld te kunnen claimen, zal iedere beroepsgroep zich moeten bewijzen, klanten, organisaties ervan overtuigen nodig te zijn, zodat die bereid blijven daartoe geld te investeren. Ik ben er van overtuigd dat voor de controller deze toegevoegde waarde veel dichter op de werkvloer moet worden gezocht dan nu het geval is. 
Dicht op het primaire proces, daar waar wordt geïnnoveerd, ontwikkeld, gebouwd, verkocht, verzorgd en onderwezen. Daar waar professionals werken en hun belangrijkste drijfveer ligt. Waar de producten die consumenten nodig hebben en de voorzieningen die een samenleving belangrijk vindt, worden voortgebracht. Daar waar het bestaansrecht van de organisatie wordt bepaald.
 
Dit vraagt om dienend control. De controller is er voor de organisatie en niet andersom. De huidige tijd vraagt de controller om meer en meer buiten de gebaande paden van het klassieke economisch denken te treden. Open staan voor nieuwe inzichten uit andere vakgebieden als sociologie en psychologie, te leren, breed te ontwikkelen, maar bovenal ook kwetsbaar durven opstellen en weten dat je niet alles weet. Cijfers zijn geen objectieve waarheid, laten we ze dan ook niet als zodanig doen voorkomen.
 
Niet alles is te vatten in modellen, processen en procedures. Er zijn altijd rafelranden en tegendraadse meningen. Terwijl bedrijven naar buiten toe het beeld van een geoliede machine uitstralen, is er in werkelijkheid sprake van vallen en opstaan, successen en mislukkingen, eendrachtige samenwerking en onderlinge spanningen. 
 
Op zijn best is er sprake van een gecontroleerde rommeligheid en dat is ook goed. In deze rommeligheid ontstaat samenwerking, het uitwisselen van ideeën, innovatie, nieuwe producten, diensten en processen, oftewel de basis voor de continuïteit. Laten we als controller niet doen alsof we in een volkomen voorspelbare wereld leven en organisaties met een gereedschapskist vol standaard control oplossingen tegemoet treden. ‘One size fits all’ werkt niet langer, de werkvloer verlangt en verdient maatwerk. 
 
Laten we in plaats van deze te verstikken, helpen om het primaire proces en vakmanschap te laten floreren. Door oprechte interesse te tonen, te ondersteunen en adviseren, administratief werk uit handen te nemen of makkelijker te maken, kortom alles er aan te doen dat de mensen op de vloer hun tijd maximaal kunnen besteden aan datgene waar ze goed in zijn. Laten we onze toekomst verdienen op de plek waar het er toe doet.
 
Dit was de laatste in een rij blogs gebaseerd op mijn afstudeerscriptie waarin ik heb getracht het ongrijpbare fenomeen controller te doorgronden. Een zoektocht waaraan ik veel plezier aan beleefd heb, evenals aan het schrijven van de blogs die er uit volgden. 
 
Dank aan FM voor het publiceren van de blogs op een aansprekend podium en dank aan de lezers voor de aandacht en de leuke reacties die ik heb mogen ontvangen. 
 
Erik de Vries
Controller bij Smeding Groenten en Fruit
 
De serie op een rij:
 
 
_________________________________________________________________________________________________
 
Vergroot uw kennis in Controlling. 2 tips:
 
1. Word lid van het Controllers Netwerk | Voor Persoonlijke & Professionele groei
Is netwerken en kennis delen ook voor u steeds belangrijker? Zoekt u een open, kleinschalige en vertrouwelijke omgeving waar u kunt delen met gelijkgestemde topcontrollers? 
 
Meld u aan voor het Controllers Netwerk en profiteer. Als lid bent u welkom tijdens 4 jaarlijkse bijeenkomsten met uw Peer Group, de Jaarcongressen Controlling, Finance Transformation en Corporate Growth, heeft u toegang tot unieke content op Controlling.nl, leest u 4 keer per jaar FM & CFO Magazine en krijgt u een speciale vermelding in de Who's Who in Controlling. Bovendien bent u verzekerd van 18 PE Uren. Lees over alle voordelen en lidmaatschappen van het Controllers Netwerk in de brochure. Meld u vandaag nog aan via Controlling.nl
 
2. Volg een van de succesvolle controllersopleidingen bij Alex van Groningen
Wilt u als controller doorgroeien? Volg de training Controller als Businesspartner.
Bent u de volgende business controller? Volg de opleiding Certified Business Controller.
Het vak van de controller in vijf dagen. Volg de opleiding Controller in een Week.
Vergroot uw leiderschap in 4 dagen. Volg de training Effectief Leiderschap voor Financials.
Ontdek in alle facetten van integraal risicomanagement. Volg de opleiding Risicomanagement