Les uit het coronatijdperk: resolute renteverhoging nodig bij inflatiegevaar

Als de inflatie snel dreigt op te lopen, moeten centrale banken snel en drastisch overgaan tot renteverogingen. Die remmen de economie af, maar voorkomen dat de inflatie uit de hand loopt.

Dat concluceert de Europese Centrale Bank (ECB) op basis en een eigen analyse bij het bestrijden van het inflatiespook in de coronaperiode. Snelle en stevige renteverhogingen hebben sinds 2022 geholpen om de Europese inflatie terug te dringen naar de doelstelling van 2 procent.

Grote rentestappen

In 2022 nam de ECB grote rentestappen, van 50 en 75 basispunten per vergadering. Had de ECB zich beperkt tot het gebruikelijke, geleidelijker, tempo van 25 basispunten per vergadering, dan zou de inflatie hoger zou zijn geweest en langer hebben geduurd.

De ECB wijst erop dat de centrale bank na de coronapandemie laat is gestart met renteverhogingen, ook al liep de inflatie al op. De oploop van de inflatie begon tijdens de coronapandemie, er was onzekerheid over hoe de economie ervoor stond.

Erfenis van langdurige lage inflatie

De ECB kampte met de erfenis van de langdurig lage inflatie, inclusief het gebruik van onconventionele beleidsinstrumenten, zoals obligatie-aankopen en forward guidance. Daardoor was de centrale bank weinig wendbaar.

Maar een eerdere reactie had de inflatiepiek niet kunnen voorkomen, aldus de ECB-analye. Mogelijk had die wel afgezwakt kunnen worden, wat samen zou zijn gegaan met een zwakkere economie.

Dreiging van stagflatie

Wat in 2022 meespeelde was de dreiging van ‘stagflatie’, waarbij een hoge inflatie gepaard gaat met afnemende economische groei of zelfs een recessie.

Stagflatie brengt centrale banken in een lastig parket. Immers, met renteverhogingen kan de inflatie in toom gehouden worden, maar tegelijk kan de economie hiermee verder worden getemperd.

ECB geeft zichzelf pluim

De ECB geeft zichzelf een pluim met het gevoerde beleid. Monetair beleid heeft bijgedragen aan het terugdringen van de zeer hoge inflatie, concluderen de onderzoekers.

“Een bredere les is dat voor centrale banken wendbaarheid cruciaal is”, zo luidt de conclusie. “In een volatielere en onzekerdere omgeving moeten centrale banken bereid zijn tijdig en resoluut te reageren wanneer risico’s voor prijsstabiliteit en geloofwaardigheid zich voordoen.”

Die wendbaarbheid is ook nu weer van belang. De eurozone kampt met een stijgende inflatie sinds de Verenigde Staten en Israël in oorlog zijn met Iran.

Energieschok 2022 versus energieschok 2026

Op sommige punten zijn de inflatierisico’s lager dan vier jaar geleden, en op sommige punten juist hoger, schrijven vijf auteurs in een ECB-blog.

De schok is nu eerder een olieschok dan een gasschok en duurzame energie en kernenergie fungeren nu meer als buffer dan in 2022.

Maar tegelijk is de huidige schok wereldwijd. En de begrotingruimte van EU-landen om de pijn voor huishoudens en bedrijven te verzachten, is kleiner dan vier jaar geleden.

Aangezien de huidige energieschok zich nog ontvouwt en aanzienlijk verschilt dan die van vier jaar geleden, moeten de effecten ervan op de inflatie nauwlettend gemonitord worden, aldus de auteurs. (ANP/Redactie FM)

Lees ook:

• ING: volgende week gaat de rente in de eurozone omhoog
• Jeremy Siegel over de staat van beleggingen en economie
• ING: volgende week gaat de rente in de eurozone omhoog

Wisselkoers in beweging? Pak de regie en krijg grip op valutarisico

Elke koersschommeling kan je marge, liquiditeit en continuïteit raken. In de training Grip op valutarisico leer je valutarisico’s herkennen, beoordelen en beheersen met een heldere hedgingstrategie en toepasbare FX-instrumenten. Inclusief praktijkcases en concrete handvatten voor stevige gesprekken met banken en andere financiële tegenpartijen.

Bekijk het programma | Meld je direct aan