Ian Scholten (Groepscontroller en MT-lid IJB Groep): ‘Finance moet niet de plannen maken, maar zorgen dat de juiste plannen werkelijkheid kunnen worden.”

Toen Ian Scholten in 2020 door een headhunter werd benaderd voor een functie bij IJB Groep, hoefde hij niet lang na te denken. De groep, marktleider in Nederland op het gebied van funderingsoplossingen zoals heipalen en funderingsbalken, zocht iemand die verder keek dan de traditionele financiële administratie. Inmiddels is Scholten als Groepscontroller en MT-lid uitgegroeid tot een van de drijvende krachten achter de professionalisering van de organisatie. Vanuit die positie begeleidt hij IJB Groep bij grote uitdagingen als verduurzaming, digitalisering, risicobeheer en een krappe arbeidsmarkt.

Van terugkijken naar vooruitkijken

“Toen ik binnenkwam, stond de financiële administratie uitstekend,” vertelt Scholten. “Maar de focus lag vooral op het verleden. Ik geloof juist dat finance moet helpen om vooruit te kijken. Forecasting, scenario’s, sturingsinformatie: daarmee maak je als organisatie betere keuzes.”

Die opdracht vormde aanvankelijk ook de kern van zijn functie. Voor de groep, die bestaat uit meerdere bedrijven binnen de funderings- en betonsector, ontwikkelde hij een sturingsinformatiesysteem waarmee management en directie meer grip kregen op de prestaties van de verschillende activiteiten. “Mijn achtergrond ligt in projectcontrol. Daar leer je voortdurend vooruitdenken: waar gaan projecten heen, welke risico’s zie je aankomen en welke bijsturing is nodig? Die manier van werken heb ik hier geïntroduceerd.”

Meer dan alleen finance

Zoals vaker gebeurt, bleek de uitdaging uiteindelijk breder dan de oorspronkelijke opdracht. Naast finance kreeg Scholten steeds meer verantwoordelijkheid voor IT, juridische dossiers en projectcontrol. “Je wordt vaak ergens voor binnengehaald, maar vervolgens kom je andere vraagstukken tegen die ook aandacht vragen. Bij ons lag er bijvoorbeeld een grote verbeteringsopgave op IT-gebied.”

De organisatie werkte met een complex ERP-systeem dat jarenlang nauwelijks was vernieuwd. Tegelijkertijd groeide de behoefte aan meer integratie tussen bedrijfsprocessen, financiële informatie en operationele sturing. “IT is tegenwoordig geen ondersteunende functie meer. Het is een essentieel onderdeel van de bedrijfsvoering. Zeker in een industrie waar je grote projecten, productieprocessen en logistieke stromen beheerst.”

Verduurzaming als strategische opgave

Een van de grootste uitdagingen voor IJB Groep ligt volgens Scholten in verduurzaming. Dat raakt rechtstreeks aan de kern van de sector. “De beton- en cementindustrie staan onder druk om de uitstoot fors te verlagen. Dat vraagt enorme investeringen, niet alleen bij producenten van cement maar ook bij bedrijven zoals wij die die materialen verwerken.”

Tegelijkertijd blijft de economische realiteit hard. Duurzamere materialen en productiemethoden brengen hogere kosten met zich mee, terwijl de woningbouwmarkt al onder druk staat. “Dat is het spanningsveld waarbinnen wij opereren. We moeten investeren in innovatie, lichtere constructies, hergebruik van materialen en efficiëntere productiemethoden. Maar we moeten tegelijkertijd ook zorgen dat de bestaande business winstgevend blijft. Anders kun je die investeringen simpelweg niet betalen.”

Daar ziet Scholten een belangrijke rol voor finance. “Mijn taak is niet om innovaties te bedenken. Die ideeën moeten uit de business komen. Finance moet helpen om ze financieel haalbaar te maken en ervoor zorgen dat de traditionele activiteiten voldoende rendement opleveren om de transitie te financieren.”

Eigenaarschap niet overnemen

In organisaties bestaat soms de neiging om steeds meer verantwoordelijkheid bij finance neer te leggen. Volgens Scholten schuilt daarin juist een risico. “Een belangrijke les die ik in mijn loopbaan heb geleerd, is dat je eigenaarschap moet laten waar het hoort. Productiemanagers en businessverantwoordelijken moeten zelf hun plannen ontwikkelen en hun cijfers begrijpen. Finance ondersteunt, analyseert en daagt uit, maar mag het niet overnemen.”

Die filosofie paste hij ook toe bij de verdere professionalisering van de managementinformatie binnen IJB Groep. “Goed management begint met weten welke informatie je nodig hebt om beslissingen te nemen, aldus Scholten

De volgende stap: risicobeheersing

Hoewel er de afgelopen jaren veel stappen zijn gezet, ziet Scholten nog voldoende kansen voor verdere professionalisering. Bovenaan zijn lijst staat de ontwikkeling van een sterker risk control framework. “In industriële projecten kunnen fouten of juridische kwesties jaren doorwerken. Daarom wil je risico’s eerder signaleren en beheersen. Dat vraagt om duidelijke processen, verantwoordelijkheden en controles.”

Ook projectcontrol verdient volgens hem nog meer aandacht. “Projectmanagers moeten zich niet alleen verantwoordelijk voelen voor planning en uitvoering, maar ook voor de financiële kant van hun projecten. In veel projectorganisaties is dat vanzelfsprekend, maar daar kunnen wij nog verdere stappen zetten.”

AI als gamechanger voor finance

Daarnaast kijkt Scholten nadrukkelijk naar de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie. “Ik gebruik AI inmiddels zelf veel, maar organisatiebreed staan we nog aan het begin. Ik verwacht dat AI een enorme impact gaat hebben op controlling en analyse.”

Vooral bij tijdrovende analyses ziet hij grote kansen. “Werk waar een financial nu misschien meerdere dagen mee bezig is, kan straks veel sneller worden uitgevoerd. Daardoor ontstaat ruimte voor meer verdieping en betere besluitvorming. Het gaat niet alleen om efficiency, maar vooral ook om kwaliteit.”

Vooruit blijven bewegen

Na bijna zes jaar bij IJB Groep ziet Scholten een organisatie die veel professioneler en beheersbaarder is geworden dan bij zijn start. Toch beschouwt hij zijn werk allesbehalve als afgerond. “De bouw en betonsector veranderen misschien minder snel dan sommige andere industrieën, maar de uitdagingen zijn niet kleiner. Verduurzaming, digitalisering, arbeidsmarktkrapte en risicobeheersing vragen allemaal aandacht. Juist daarom moet je blijven investeren in mensen, processen en informatie.”

Vanuit zijn eigen rol ziet hij daarin genoeg kansen: “Finance moet ervoor zorgen dat de organisatie vandaag gezond blijft én morgen kan investeren. Dat evenwicht bewaken blijft misschien wel de mooiste uitdaging van het vak.”