Björn Wunderlich over de groei van private markets: ‘Begin met vernieuwen voordat je platform vastloopt’
Private markets zijn de afgelopen jaren sterk gegroeid. De operationele platforms die deze groei moeten ondersteunen, hebben zich echter niet altijd in hetzelfde tempo ontwikkeld. Wat begint als een overzichtelijke combinatie van spreadsheets, handmatige werkzaamheden en specialistische kennis, wordt steeds moeilijker te beheersen. Björn Wunderlich, Head of Private Markets Lifecycle bij Bank Julius Baer in Zürich, legt uit hoe organisaties kunnen opschalen zonder grip en flexibiliteit te verliezen. ‘Technologie kan onderdeel van de oplossing zijn, maar kan dat voorbereidende werk niet vervangen.’
Björn Wunderlich, docent van het nieuwe AIF-programma Designing and Scaling a Private Markets Platform in 2027, legt uit waarom technologie alleen geen oplossing biedt voor problemen in de bedrijfsvoering. Ook geeft hij antwoord op de vraag hoe je private markets-platforms opschaalt zonder grip te verliezen. Verder gaat hij in op de vraag waar automatisering en AI waarde toevoegen aan de dagelijkse bedrijfsvoering.
Van dichtbij meegemaakt
De uitdagingen die de groei van private Markets stellen aan operationele platforms heeft Wunderlicht van dichtbij meegemaakt tijdens zijn werkzaamheden op het gebied van private markets-operaties, platformtransformaties en technologie-implementaties. Hij heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van processen op basis van spreadsheets naar beter schaalbare, professionele operationele structuren. Daardoor weet hij dat succesvol opschalen om meer vraagt dan technologie alleen: het begint bij het juiste operationele model.
Als docent aan het Amsterdam Institute of Finance deelt hij deze praktijkinzichten met professionals die willen bouwen aan schaalbare, toekomstbestendige en goed beheersbare private markets-platforms.
‘Je moet met de transformatie beginnen voordat het bestaande systeem tegen zijn grenzen aanloopt’
Transformeer voordat je platform tegen grenzen aanloopt
Volgens Wunderlich is het moment waarop je begint cruciaal bij het opschalen van een private markets-platform. Wie tijdig begint met transformeren, kan het verschil maken tussen een beheersbare overgang en een kostbare operationele uitdaging.
“Afhankelijk van de omvang kan het vervangen van een systeem zes maanden tot twee jaar duren. Bovendien legt de migratie veel druk op de dagelijkse werkzaamheden. Als de groei het team al boven het hoofd is gegroeid, probeer je het platform juist te transformeren op het moment dat je daar de minste capaciteit voor hebt.”
De waarschuwingssignalen zijn vaak al zichtbaar voordat een platform daadwerkelijk vastloopt: steeds meer handmatige controles en afstemmingen, afhankelijkheid van bepaalde medewerkers en een onevenredig grote inspanning bij de introductie van ieder nieuw product.
Verbeter eerst het operationele model
De oplossing is echter niet automatisch de aanschaf van nieuwe software. “Een veelvoorkomende misvatting is dat je een operationeel probleem kunt oplossen door een nieuwe tool aan te schaffen. Je moet eerst het onderliggende probleem begrijpen en aanpakken: het operationele model tegen het licht houden, verantwoordelijkheden verduidelijken en zorgen dat de processen goed zijn ingericht. Technologie kan onderdeel van de oplossing zijn, maar kan dat voorbereidende werk niet vervangen.”
Om de volledige levenscyclus, onderlinge afhankelijkheden en cruciale werkzaamheden in kaart te brengen, gebruikt Wunderlich een aangepaste versie van de waardeketen van Porter voor private markets. Bestaande modellen helpen voorkomen dat organisaties telkens opnieuw het wiel uitvinden en maken duidelijk wat de technologie moet ondersteunen.
“We kunnen niet zomaar iets ontwerpen zonder rekening te houden met de werkelijkheid. Je moet belanghebbenden overtuigen, budgetten regelen en oplossingen kiezen die passen bij de mogelijkheden en beperkingen van de organisatie.”
Gedeeld inzicht helpt management
Deze uitgangspunten moeten ook terugkomen in managementbeslissingen. Bestuurders moeten begrijpen hoe keuzes over groei, uitbesteding en technologie doorwerken in de beheersbaarheid, capaciteit en toekomstige flexibiliteit van het platform. Een gedeeld inzicht helpt management en operationele teams om afwegingen te maken waarvan de gevolgen soms pas later zichtbaar worden.
Volgens Wunderlich is het op basis van zijn ervaring met platformtransformaties binnen private markets essentieel om één centrale, betrouwbare informatiebron te creëren die verschillende systemen, administratieve omgevingen en operationele vereisten met elkaar verbindt. Dit legt de basis voor de selectie van technologie die de onderliggende architectuur behoudt en versterkt.
Opeenvolgende implementaties hebben hem ervan overtuigd hoe bepalend deze eerdere keuzes zijn voor het uiteindelijke resultaat. Een gedeeld perspectief tussen management en implementatieteams is daarom minstens zo belangrijk als de keuze voor de technologie zelf.
Opschalen is vooral een kwestie van coördinatie
Naarmate private markets-platforms groeien, neemt de complexiteit niet alleen toe door extra fondsen, producten of beleggers. “Een van de moeilijkste zaken om op te schalen, is de coördinatie tussen teams, systemen en dienstverleners.”
Volgens Wunderlich is een helder en goed doordacht operationeel model essentieel. Duidelijke verantwoordelijkheden, consistente gegevensstromen en goed geregelde overdrachten maken een platform eenvoudiger te beheren, te controleren en aan te passen. Een bijzonder belangrijke keuze is welke activiteiten een organisatie zelf uitvoert en welke zij uitbesteedt.
Bij die afweging maakt hij gebruik van de transactiekosteneconomie van Coase en Williamson. Deze benadering kijkt verder dan de oorspronkelijke prijs van een dienst en houdt ook rekening met coördinatiekosten, afhankelijkheden en het vermogen om mee te bewegen met veranderende omstandigheden. Een constructie die aanvankelijk aantrekkelijk lijkt, kan later kostbaar blijken om aan te passen of de onderhandelingspositie verzwakken.
Blijf intern duidelijk eigenaar
De gevolgen reiken verder dan alleen de inkoop van diensten. “Het operationele model moet ruimte bieden aan meerdere dienstverleners, zonder dat daarvoor de volledige dienstverlening opnieuw moet worden ingericht. Ook wanneer je de uitvoering uitbesteedt, moet je intern duidelijk eigenaar blijven van het proces, voldoende inzicht behouden en resultaten kritisch kunnen beoordelen.”
Deze keuzes hebben ook gevolgen voor de betrouwbaarheid van de dagelijkse bedrijfsvoering. “Het voorkomen van operationele fouten moet een centraal uitgangspunt zijn bij het ontwerpen van processen in private markets. Processen moeten fouten zoveel mogelijk beperken door validatie, controles en het tijdig afhandelen van uitzonderingen. Automatisering moet deze beheersmaatregelen versterken.”
Na herhaaldelijk met dergelijke vraagstukken te hebben gewerkt, weet Wunderlich dat de waardevolste discussies draaien om de afwegingen: wat lijkt aanvankelijk aantrekkelijk, wat wordt later ingewikkeld en hoe herken je dat op tijd?
‘Een van de moeilijkste zaken om op te schalen, is de coördinatie tussen teams, systemen en dienstverleners’
Begin bij overdrachtsmomenten, niet bij technologie
Een volledig operationeel model transformeren kan een enorme opgave lijken. Toch gelooft Wunderlich dat gerichte verbeteringen kunnen beginnen met een kritische blik op de dagelijkse processen.
Hij onderscheidt vier praktische stappen die professionals binnen hun eigen organisatie kunnen toepassen, zonder direct het volledige operationele model opnieuw te hoeven ontwerpen.
1. Creëer een cultuur van continu verbeteren
Continu verbeteren is een manier van denken die onderdeel moet worden van de teamcultuur. “Een goed ontworpen operationeel model heeft een sterk team nodig om het in de praktijk te laten werken: mensen met de juiste expertise, een goed beoordelingsvermogen en de nieuwsgierigheid om bestaande werkwijzen ter discussie te stellen. Steeds meer medewerkers aannemen om handmatig werk op te vangen, is geen vervanging voor het ontwikkelen van die kwaliteiten.”
2. Breng knelpunten in dagelijkse processen in kaart
Teams moeten worden gestimuleerd om terugkerende problemen te signaleren en zelf verantwoordelijkheid te nemen voor verbeteringen. “Volg de waardeketen en kijk kritisch naar de overdrachtsmomenten: waar wordt informatie opnieuw ingevoerd, handmatig overgedragen of telkens gecorrigeerd? Ons uitgangspunt is dat gegevens die eenmaal zijn vastgelegd, zonder handmatige herinvoer in het hele proces kunnen worden gebruikt.”
3. Stel prioriteiten en test verbeteringen
Wunderlich adviseert om voorrang te geven aan werkzaamheden die vaak voorkomen, een aanzienlijk foutenrisico of veel herstelwerk. “Achterhaal de oorzaak en test vervolgens op kleine schaal een verbetering. Excel kan nuttig zijn om een eerste oplossing te ontwikkelen. Softwarerobots en gekoppelde systemen kunnen helpen om bestaande processen te automatiseren. Welk hulpmiddel het meest geschikt is, verandert naarmate volumes, gebruikersaantallen en eisen aan de beheersing toenemen.”
4. Meet de resultaten en veranker verbeteringen
De laatste stap is vaststellen of een verandering daadwerkelijk heeft geleid tot minder werk en minder uitzonderingen. “Door deze discipline in het team te verankeren, leg je de basis voor duurzame automatisering en lagere operationele risico’s. Tegelijkertijd krijgen medewerkers meer ruimte om zich te richten op werkzaamheden waarvoor hun expertise echt nodig is.”
Voor Wunderlich is een sterke teamcultuur minstens zo belangrijk. “Een sterke teamcultuur zorgt ervoor dat fouten openlijk kunnen worden besproken, begrepen en aangepakt. Dat betekent achterhalen waarom een fout is ontstaan, direct corrigerende maatregelen nemen en structurele verbeteringen doorvoeren om dezelfde of vergelijkbare fouten in de toekomst te voorkomen.”
‘Mensen blijven onmisbaar om processen te bewaken en hun eigen oordeel te gebruiken’
AI biedt nieuwe mogelijkheden, maar vraagt om controle
Recente ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie hebben Wunderlich anders doen kijken naar de grenzen van automatisering. “AI heeft mijn kijk veranderd op wat in de praktijk geautomatiseerd kan worden.”
Traditioneel was betrouwbare automatisering sterk afhankelijk van gestructureerde gegevens. E-mails, tekstuele opmerkingen en documenten in uiteenlopende formaten waren veel moeilijker consistent te verwerken. AI biedt nieuwe mogelijkheden om ook deze informatie onderdeel te maken van operationele processen.
Toch maakt Wunderlich een belangrijk onderscheid tussen informatie interpreteren en op basis daarvan handelen. “Voordat een door AI gegenereerde uitkomst tot een operationele handeling leidt, moeten passende validaties, controles en duidelijke verantwoordelijkheden voor uitzonderingen zijn geregeld.”
Verschil tussen demonstratie en oplossing
Zijn ervaring met opeenvolgende technologie-implementaties heeft hem geleerd onderscheid te maken tussen een indrukwekkende demonstratie en een oplossing die in de dagelijkse praktijk betrouwbaar functioneert. Integratie, testen en veranderingen in de manier waarop mensen werken, vragen om aanhoudende inspanningen. Iedere implementatie levert bovendien nieuwe lessen op.
Ondanks deze uitdagingen ziet Wunderlich volop mogelijkheden. “Ik ben optimistisch over het potentieel van AI om teams te helpen meer complexiteit aan te kunnen, controles te versterken en de kosten van afzonderlijke activiteiten te verlagen. Mensen blijven onmisbaar om processen te bewaken en hun eigen oordeel te gebruiken.”
Voor organisaties in private markets vraagt het verantwoord toepassen van AI in de dagelijkse praktijk om duidelijke verantwoordelijkheden, robuuste processen en effectieve beheersmaatregelen.
Hoe kunnen organisaties in private markets operationele modellen ontwikkelen die veerkrachtig blijven wanneer beleggingsstrategieën, eisen van beleggers en technologie veranderen?
Lees ook: Prof. Cyril Demaria: ‘Private markets zijn geen kleinschalige nichemarkt meer’
Björn Wunderlich is Head of Private Markets Lifecycle bij Bank Julius Baer in Zürich. Zijn expertise omvat het ontwerpen van operationele modellen, het opschalen van platforms, fondsadministratie en automatisering binnen vermogensbeheer.
In zijn loopbaan heeft hij ervaring opgedaan met het transformeren van spreadsheetgedreven processen naar schaalbare, professionele platforms. Daarbij was hij betrokken bij softwareselectie, implementatie, digitalisering van processen en operationele beheersmaatregelen. Deze ervaringen vormen de basis voor zijn praktische benadering van het vinden van de juiste balans tussen groei, efficiëntie en risicobeheersing.
Eerder werkte hij bij Executive Wealth Management op het gebied van private-equityactiviteiten en productontwikkeling. Daar richtte hij zich onder meer op carried interest, co-investmentregelingen, applicatieontwikkeling en operationele controles. Wunderlich heeft de examens van de Chartered Alternative Investment Analyst-opleiding met succes afgelegd en behaalde een masterdiploma in bedrijfskunde aan de Universiteit van Zürich, met specialisaties in management accounting, corporate finance en bedrijfsinformatiesystemen.
Ontdek de expertise en programma’s van Björn Wunderlich.