Waarom een monsterzege in Saksen-Anhalt de euro koud laat, en een peiling de real wél raakt

Afgelopen zondag haalde de AfD in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt bijna 44 procent van de stemmen. Dat is meer dan het dubbele van vijf jaar geleden. Een dergelijke uitslag zou behoorlijk doordreunen op valutamarkten, als er in Duitsland nog met de D-mark werd betaald. Nu bleef het angstvallig stil. Voor politieke koersgevoeligheid moet je tegenwoordig bij Brazilië zijn, waar ruim 150 miljoen kiezers op 4 oktober een nieuwe president kiezen. De real beweegt al weken mee met de peilingen.

Peiling drijft de koers

Begin september steeg de real naar zo’n 5,10 per dollar, het hoogste niveau in drie weken. Aanleiding was een peiling waarin zittend president Lula en uitdager Flávio Bolsonaro in een mogelijke tweede ronde nek aan nek lagen. Valutahandelaren reageerden meteen en speelden in op de kans op een machtswisseling. Die reactie laat zien hoe scherp financiële markten de Braziliaanse verkiezingsstrijd tussen het zittende linkse bewind en een rechtse uitdager volgen. In de eurozone moet een verkiezing ondertussen wel heel raar lopen om een reactie op de valutamarkt uit te lokken.

Glijvlucht voor de real

Toch ligt een glijvlucht voor de real niet voor de hand in een scenario waarin de populariteit van Lula toch weer toeneemt. De centrale bank houdt de beleidsrente namelijk op 14 procent, terwijl de inflatie in juli terugviel naar 4,44 procent op jaarbasis. Dat levert een reële rente op van bijna 10 procent. Dat is een van de hoogste niveaus ter wereld. Voor beleggers die jagen op renteverschillen tussen valuta’s is dat een aantrekkelijke vergoeding voor het economisch en nu ook politieke risico.

Twee totaal verschillende koersen

De programma’s van beide kandidaten liggen overigens mijlenver uiteen. Lula is op zijn tachtigste op zoek naar een vierde termijn. Hij zet in op een sturende overheid, hoge sociale uitgaven en forse staatsinvesteringen in infrastructuur en energie. Privatiseren is voor hem geen optie. Flávio Bolsonaro, zoon van de veroordeelde oud-president, kiest de tegenovergestelde route. Met marktvriendelijke economen uit het kabinet van zijn vader belooft hij juist privatiseringen, bezuinigingen en een kleinere overheidsrol. De opleving van de real geeft aan dat die laatste aanpak de voorkeur krijgt in valutaland.

Risicopremie

Een marktvriendelijke uitkomst drukt de risicopremie op Braziliaanse beleggingen en geeft de real steun. Vier jaar extra ruim begrotingsbeleid onder Lula zou daarentegen een oplopende staatsschuld kunnen voeden, met een zwakkere munt als gevolg. Elke nieuwe peiling kan in de aanloop naar de stembusgang de koers dus laten schommelen. Op korte termijn blijft de schade waarschijnlijk beperkt. De centrale bank grijpt namelijk zo nodig in met dollarverkopen. Samen met de hoge rente, maakt dat speculeren tegen de real een kostbare aangelegenheid.