Verhuizing van carry trade van Tokio naar Zürich breng extra risico

De carry trade is een van de oudste trucs op de valutamarkt. Investeerders lenen in een munt met een lage rente en beleggen het geld in landen waar de rendementen hoger liggen, waarbij ze het renteverschil opstrijken. De yen was daarvoor decennialang de vanzelfsprekende keuze. Japanse leningen kostten vrijwel niets en het geld vond zijn weg naar Amerikaanse staatsobligaties, aandelen en opkomende markten. De schattingen voor de omvang van de carry trade lopen sterk uiteen van 250 tot meer dan 750 miljard dollar.

Half september verhoogde de Bank of Japan de beleidsrente naar 1,25 procent. Zo wordt geleidelijk aangestuurd op een neutraal renteniveau. Voor het eerst in maanden zetten speculanten per saldo in op een sterkere yen. Dat verandert de rekensom van de carry trade op twee fronten tegelijk. Lenen in Tokio wordt duurder en wie zijn lening later moet terugwisselen naar een duurdere yen, ziet de winst op de belegging verdampen. Sinds het late voorjaar zoeken beleggers daarom een andere goedkope financieringsmunt. Die vinden ze in Zwitserland.

Nul procent in Zürich

De Zwitserse centrale bank (SNB) hield de beleidsrente afgelopen donderdag voor de vijfde keer op rij op 0 procent. Dat is het laagste niveau van alle grote centrale banken. De inflatieverwachting ging licht omhoog naar 0,7 procent dit jaar en naar 0,8 procent in de volgende jaren. De SNB mikt op een inflatie tussen 0 en 2 procent, dus voorlopig is er weinig aanleiding om aan de beleidsrente te sleutelen. In de toelichting op het rentebesluit viel vooral op dat de passage over ingrijpen op de valutamarkt uit de verklaring is geschrapt. De SNB is blijkbaar niet meer bang voor een te sterke frank.

Dat is begrijpelijk na een daling van bijna 5 procent tegenover de euro in ruim een half jaar. Een nulrente en een munt die langzaam wegzakt door het renteverschil met andere economieën, maken een munt tot een aantrekkelijk doelwit voor de carry trade. Ook bedrijven met buitenlandse activiteiten kijken vaker naar een lening in franken. De rentelasten liggen heel laag en de beleggingsopbrengst elders ligt fors hoger. Toch schuilt in die rust het gevaar

Veilige haven bijt terug

Een financieringsmunt kies je niet alleen op basis van het renteverschil. Een goedkope lening wordt in één klap duur, zodra de munt waarin je leent hard oploopt. Juist daar staat de frank om bekend. Naast financieringsmunt is de frank een van de sterkste veilige havens ter wereld. Bij geopolitieke spanningen of een scherpe beurscorrectie stroomt het geld naar Zwitserland, net als naar goud. De frank stijgt dan precies op het moment dat risicovolle beleggingen onderuitgaan.

Wie ongedekt in franken leent, krijgt dan van twee kanten een tik. De belegging verliest waarde en de schuld wordt duurder. De yen kende dat mechanisme ook, maar de frank reageert doorgaans een stukje feller op marktonrust. Het risico van de carry trade is daarmee verhuisd van Tokio naar Zürich, terwijl beleggers nog vooral naar Japan kijken. Die blinde vlek maakt de nieuwe carry trade gevaarlijker dan de oude.