Digitale euro als bescherming tegen Amerikaanse afhankelijkheid

Als je in een winkel of restaurant pint, vindt de betaling bijna altijd via infrastructuur van Amerikaanse bedrijven als Visa, Mastercard en PayPal zijn weg naar de ontvanger. Dat werkt efficiënt, maar maakt de eurozone kwetsbaar voor beslissingen die elders worden genomen. De invoering van een digitale euro moet die afhankelijkheid verkleinen.

Vorige week stemde een duidelijke meerderheid van het Europees Parlement ervoor om een nieuwe stap te zetten op weg naar de invoering van die munt.

Spannend

Dat klinkt een stuk spannender dan dat het in de praktijk is. De digitale euro is geen cryptomunt en geen beleggingsproduct, maar een digitale variant van contant geld, uitgegeven door de centrale bank zelf. Er wordt geen rente uitgekeerd, de munt heeft geen houdbaarheidsdatum en de overheid kijkt niet mee bij de boodschappen. In een economie die steeds minder met briefjes en munten betaalt, is dit vooral achterstallig onderhoud.

Invoering op zijn vroegst in 2029

In het Europees Parlement uitten radicaal-rechtse en conservatieve fracties vooral zorgen over de privacy van Europeanen. Aan de andere kant wezen voorstanders juist op de onafhankelijkheid van Amerikaanse betaalreuzen. Na de stemronde van vorige week kunnen de onderhandelingen met de EU-lidstaten nu van start gaan. Dat wordt nog de grootste kluif in het introductietraject.

Volgens planning kan de digitale euro rond 2029 worden ingevoerd als de onderhandelingen soepel verlopen. Trajecten van deze omvang lopen echter vaker vertraging op dan niet. Details over privacy, limieten en een eventuele acceptatieplicht moeten nog worden uitonderhandeld. Het politieke momentum is er wel, maar dat garandeert geen strakke tijdlijn.

Wat verandert er?

Als de digitale euro er daadwerkelijk komt, verandert er voor de consument weinig. Een pintransactie loopt straks niet automatisch via een andere route. De digitale euro fungeert vooral als vangnet, vergelijkbaar met de rol die contant geld nu al vervult.

Ondertussen kleeft aan de geopolitieke ambities een monetair risico. Als spaarders massaal overstappen naar de veilige haven van de centrale bank, kunnen banken in de problemen komen.

Een plafond

Om dat te voorkomen wil de ECB een plafond instellen op het bedrag dat iedereen in digitale euro’s mag aanhouden. Hoe hoog dat plafond wordt, is nog niet vastgelegd. Juist dat detail bepaalt straks of banken en spaarders zich comfortabel voelen bij de nieuwe munt.

Voor valutawatchers is de vraag niet óf de digitale euro er komt, maar hóe geloofwaardig hij wordt. Daar gaan de onderhandelingen over die nu beginnen. Slaagt de eurozone erin het vertrouwen te behouden, dan kan de munt uitgroeien tot een stille pijler onder het Europese geldsysteem. Misschien is dat wel de grootste uitdaging: iets nieuws introduceren zonder dat het nieuw voelt.