Bank Indonesia gaat met renteverhogingen tegen de stroom in

Toen Prabowo Subianto in 2024 aantrad als president van Indonesië, beloofde hij een nieuwe koers. Ambitieus sociaal beleid, grotere zelfstandigheid en een actievere overheid. Op papier ziet het beleid er goed uit, maar het is vooral het prijskaartje dat steeds meer de aandacht trekt in de financiële wereld. Dat is best opmerkelijk, aangezien de Indonesische economie gewoon goed draait.

De Indonesische economie groeit al jarenlang met ongeveer 5 procent. Toch is de roepia ten opzichte van de euro sinds begin vorig jaar bijna 20 procent gedaald. De combinatie van een sterke groei en een zwakke munt, verraadt dat de problemen van politieke in plaats van economische aard zijn.

Kostbare gratis lunch
De meest zichtbare maatregel van Prabowo is een gratis lunchprogramma voor scholieren. Bij de bevolking scoort hij ermee, maar het programma drukt flink op het totale overheidsbudget. Dat is een opvallend voor een land dat juist hard heeft gewerkt aan begrotingsdiscipline.

Wat het sentiment verder heeft aangetast, is de benoeming van Prabowo’s neef als vicegouverneur van Bank Indonesia. Ondertussen heeft Indonesië ook last van stijgende energieprijzen en toenemende handelsonzekerheid. De pijn laat zich vooral op de beurs voelen. De belangrijkste beursindex is binnen een halfjaar met ruim 30 procent onderuitgegaan.

Tweefrontenoorlog
Bank Indonesia probeert het tij te keren op twee fronten. Via directe valuta-interventies op de wisselmarkt houdt de centrale bank de roepia zo goed mogelijk overeind. Tegelijkertijd is de beleidsrente dit jaar twee keer verhoogd. In mei ging het tarief met een half procentpunt omhoog en vorige week volgde nog eens een kwart procentpunt naar 5,5 procent.

Slechts één van de 41 door Bloomberg ondervraagde economen had die eerste stap voorspeld. De verrassing was groot, maar de logica helder: Bank Indonesia laat zich momenteel meer leiden door de wisselkoers dan door inflatieverwachtingen. Een hogere rente maakt de roepia aantrekkelijker voor buitenlandse beleggers en remt de kapitaaluitstroom.

Geloofwaardigheid in het geding
Dat is pijnlijk voor een land dat sinds de Aziacrisis van 1997 keihard heeft gewerkt aan institutionele geloofwaardigheid. Indonesië bouwde een reputatie op van solide begrotingsbeleid en een onafhankelijke centrale bank. Via een dalende munt prijst de markt nu een hoger politiek risico in.

Of de glijvlucht van de roepia voorbij is, hangt in eerste instantie af van Prabowo zelf. Geeft hij tekenen dat de begrotingsdiscipline wordt hersteld en de onafhankelijkheid van Bank Indonesia buiten twijfel staat, dan kan het vertrouwen terugkeren. Voorlopig doet de centrale bank wat ze kan: de rente verhogen en de munt verdedigen. Maar het echte herstelwerk moet in het presidentieel paleis beginnen.