Waarde zoek in de zorg

Nederland verpatst waardevolle zorginnovators, maar beschermt traditionele onderpresteerders. Parels voor de zwijnen, waarom?

Een serie blogs over strategisch waardemanagement.

BLOG - Europese bedrijven verhoogden hun R&D budgetten in 2018 met 6 procent in vergelijking met 2017. Dat is de helft minder dan Amerikaanse bedrijven, die hun uitgaven aan innovatie met 12 procent verhoogden. Dat betaalt zich terug – doordat de Amerikaanse bedrijven meer investeren, behalen ze aanzienlijk hogere winstmarges, een sterkere winstgroei, maar bovenal een stabielere, hogere kasstroom. Om die weer aan te wenden voor meer investeringen en overnames.

Door Leo van de Voort. Hij is bestuursadviseur bij Fuel for Living Strategies, voormalig directeur corporate finance Kempen & Co en en co-auteur van het boek Risicovreugde.

Soms zijn dat overnames op grote schaal. Toen de Amerikaanse 'sprinkhanen' Elliott Management en Berkshire Hathaway als aasgieren afdoken op gevestigde grootmachten en wankele prooien, AkzoNobel en Unilever, stond heel Nederland - dat wil zeggen de raden van bestuur, het old boys netwerk, de vakbonden en de politiek - op zijn achterste benen. Maar als Amerikanen jonge, snelgroeiende bedrijfjes inpikken, blijft het angstwekkend stil.

  • In 2015 werd Dezima uit Naarden, uitvinder van een cholesterolverlager, voor 1,4 miljard euro opgekocht door het Amerikaanse farmabedrijf Amgen.
  • Ook in 2015 kocht farmareus Astra-Zeneca voor 2,5 miljard dollar een meerderheidsbelang  in het onbekende bedrijfje Acerta ut Oss, dat een veelbelovend kankermedicijn had ontwikkeld.
  • In 2016 kwam Thrombo, een bedrijfje dat een bloedtest ontwikkelde om in een vroeg stadium kanker op te sporen, in handen van het Amerikaanse Illumnia.
  • Ook in 2016 nam Thermo Fisher Scientific al het uit Philips voortgekomen FEI Company over, de bedenker van de Titan Krios, waarmee proteïnes tot een miljoenste millimeter in beeld worden gebracht.
  • En onlangs werd bekend dat biotechnologiebedrijf Qiagen voor 8 miljard euro overgaat naar datzelfde Thermo Fisher Scientific. Qiagen ontwikkelt laboratoriumtechnieken voor het opsporen van kanker, en ook van het coronavirus.

We zijn in Nederland heel sterk in door de overheid gefinancierd medische wetenschap,  maar we zijn er uiterst beroerd in om er een succesvol businessmodel van te maken. De echte waardecreatie vindt elders plaats. Dat geeft al te denken. Daarbij zijn Nederlandse durfinvesteerders niet snel bereid geld te steken in de biotechsector, niet alleen vergeleken met de VS, maar ook met andere Europese landen zoals België. Dat jaagt bedrijven in de handen van veelal Amerikaanse kopers óf ze zoeken een notering op Nasdaq – met als gevolg dat veelal de activiteiten ook naar de VS worden verplaatst.

Wat nog meer te denken geeft is dat we al die medicijnen, technieken en toepassingen later weer voor veel geld moeten importeren ... wat ons zorgstelsel steeds duurder maakt. En als de nood aan de man komt, staan we achteraan in de rij om er gebruik van te kunnen maken.

Wat helemaal te denken moet geven is dat Chinese topbedrijven koploper zijn qua groei: die gaven 23 procent meer uit aan innovatie dan in het voorgaande jaar. En die gaan zich – met hun immense populatie als markt – ook begeven op deze bedrijvenmarkt in zorg georiënteerde producten en diensten.

We koesteren de dino's (Unilever, AkzoNobel, ga maar door) en we verpatsen de parels. Dát is pas zorgelijk.

Alle blogs van Leo van de Voort voor u op een rij gezet.