Ruim helft ondernemers in het MKB berekent kosten niet volledig door

Nederlandse ondernemers zien hun financiële ruimte onder druk staan door stijgende kosten en onzekerheid over overheidsbeleid. Bijna de helft van de mkb-bedrijven heeft de prijzen verhoogd om hogere kosten op te vangen. Ongeveer één op de zes stelde investeringen uit. Dat blijkt uit jaarlijks onderzoek van ING onder ruim 500 zzp’ers en kleine mkb-bedrijven.

Ook de zorgen over de financiële gezondheid nemen toe. Bijna drie op de tien ondernemers maken zich daar regelmatig zorgen over, 10 procent meer dan vorig jaar. Tegelijkertijd heeft ongeveer de helft weinig tot geen vertrouwen in een positieve bijdrage van overheidsbeleid aan het ondernemersklimaat.

“De meeste bedrijven staan er vandaag nog redelijk goed voor, maar kijken met minder vertrouwen dan vorig jaar naar morgen”, zegt Arjen Hoekstra, directeur Kleinzakelijk bij ING. Volgens hem zorgen stijgende kosten en een onduidelijke beleidskoers ervoor dat ondernemers terughoudender worden met investeringen in groei, personeel en hun eigen financiële zekerheid.

Financiële gezondheid staat onder druk

Een ruime meerderheid van de ondervraagde ondernemers beoordeelt het eigen bedrijf nog als financieel gezond. Binnen het mkb zijn zakelijke dienstverleners het meest positief: 78 procent noemt de financiële situatie van het bedrijf gezond. In de landbouw, visserij en nijverheid ligt dat aandeel op 63 procent.

Toch is over de afgelopen drie jaar bij zowel zzp’ers als mkb-bedrijven een minder positieve ontwikkeling zichtbaar in de beoordeling van hun financiële gezondheid.

Ondernemers wijzen vooral op hogere lasten, veranderende regels en het ontbreken van een voorspelbare koers vanuit de overheid. Zzp’ers maken zich onder meer zorgen over regelgeving rond zelfstandig ondernemerschap. Mkb-bedrijven noemen vaker wetgeving op het gebied van personeel, vergunningen, belastingen en verduurzaming.

Volgens ING bemoeilijkt deze onzekerheid beslissingen over investeringen, personeelsuitbreiding en groei. Hoekstra pleit daarom voor stabielere fiscale kaders, uitvoerbare regels en realistische overgangstermijnen. Daarmee krijgen ondernemers volgens hem meer ruimte om te investeren in personeel, verduurzaming en productiviteit.

Uitstel van investeringen

Om de stijgende kosten op te vangen, heeft bijna de helft van de mkb-ondernemers de prijzen verhoogd. Onder zzp’ers deed bijna vier op de tien dat. Daarnaast besparen ondernemers op uitgaven of stellen zij investeringen uit. Vooral plannen voor groei, personeel en verduurzaming komen daardoor onder druk te staan.

Ook de mogelijkheden om te investeren in de eigen financiële weerbaarheid verschillen sterk. Slechts één op de vijf zzp’ers en bijna twee op de vijf kleine mkb-bedrijven heeft financiële ruimte voor duurzaamheidsinvesteringen. Tegelijkertijd beschouwt ruim een derde van de mkb-ondernemers en een kwart van de zzp’ers dergelijke investeringen als essentieel voor de financiële stabiliteit. Bij de zzp’ers ligt dit laatste aandeel 8 procentpunt hoger dan vorig jaar.

Pensioen en arbeidsongeschiktheid

Ook op het gebied van persoonlijke financiële zekerheid is de ruimte beperkt. Ongeveer 30 procent van de ondernemers bouwt geen pensioen op. Van deze groep noemt ongeveer de helft een gebrek aan financiële ruimte als belangrijkste reden.

Daarnaast heeft een ruime meerderheid van de zzp’ers en meer dan de helft van de zelfstandig ondernemers binnen het mkb geen arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Voor ruim de helft van de ondernemers zonder zo’n verzekering zijn de premies te hoog.

De uitkomsten wijzen erop dat financiële druk niet alleen gevolgen heeft voor de investeringen van bedrijven, maar ook voor de mogelijkheden van ondernemers om zich voor de toekomst in te dekken.