Herverkiezing Lula kost real in één dag de winst van een heel jaar

Zondag koos Brazilië met 51,8 tegen 48,2 procent alsnog voor Lula als president. Drie weken eerder zag de wereld er nog heel anders uit. De inmiddels naar de Verenigde Staten gevluchte uitdager Flávio Bolsonaro won de eerste ronde op 4 oktober met 47 tegen 45 procent. Hij hield in de peilingen tot vlak voor de tweede ronde een kleine voorsprong.

Beleggers hadden hun kaarten daarop gezet, maar moesten die maandag massaal weer inleveren. De Bovespa (de belangrijkste aandelenbeurs van Brazilië) dook ruim 10 procent omlaag en de real verloor bijna 10 procent tegenover de dollar.

Dat is het spiegelbeeld van enkele weken geleden. De beurs van São Paulo sloot na de eerste ronde 7,7 procent hoger en de dollar zakte in één sessie van 5,22 naar minder dan 5 real. In de weken daarna won de munt nog eens bijna 5 procent en stonden aandelen 7 procent hoger. Ook de rentemarkt liep vooruit op een zuiniger begroting, die de centrale bank ruimte zou geven voor verdere verlagingen. Al die posities werden maandag in één klap afgewikkeld.

Veelzeggende koersval

De koersval van maandag zegt meer over beleggers dan over de Braziliaanse economie. De echte toets moet nog komen. De staatsschuld is opgelopen tot ruim 82 procent van het bbp en Lula beloofde in de campagne vooral extra sociale uitgaven. Zijn team mikt op een primair overschot van 1,3 procent van het bbp in 2030.

Pensioenen en andere wettelijk vastgelegde uitgaven laten echter maar weinig ruimte om te snoeien. De financiële wereld wil een begrotingsplan zien dat die belofte geloofwaardig maakt.

Nieuwe minister van Financiën

De aandacht gaat de komende weken daarom scherp uit naar twee zaken. Wie wordt de nieuwe minister van Financiën en hoe ziet de begroting voor 2027 eruit? Een meevaller is er intussen ook. Het nieuwe Congres is rechtser dan het oude en Lula beschikt er niet over een eigen meerderheid. Dat zet een rem op zijn uitgavendrift. Elke extra uitgave moet via onderhandelingen worden bevochten, wat de kans op een begrotingsontsporing kleiner maakt dan de koersreactie van maandag suggereert.

Vangnet van de centrale bank

Bovendien heeft de Braziliaanse centrale bank een stevig vangnet onder de munt gespannen. De beleidsrente staat op 13,75 procent, na een reeks verlagingen vanaf 15 procent aan het begin van dit jaar. Aan die reeks komt voorlopig waarschijnlijk een einde. De inflatie trok in september aan tot 4,58 procent en kwam daarmee net boven de bovengrens van de doelstelling van 1,5 tot 4,5 procent uit. Bij de rentevergadering van 3 en 4 november ligt een pauze voor de hand.

Enorm renteverschil

Daarmee blijft de reële rente, het verschil tussen beleidsrente en inflatie, op bijna 9 procent steken. Dat is een van de hoogste niveaus ter wereld en het renteverschil met andere landen blijft enorm. Wie tegen de real wedt, betaalt daarvoor iedere dag een forse prijs. Dat maakt speculeren op een verdere val een dure hobby. De herverkiezing van Lula heeft de munt op achterstand gezet. Maar zolang de rente zo hoog blijft, is de wedstrijd nog lang niet gespeeld.