Bijna helft opschaalprojecten kampt met veel langere opstartfase

Bij bijna de helft van de industriële opschaalprojecten duurt de opstartfase 12 tot 36 maanden langer dan vooraf aangenomen. Dat leidt tot hogere kosten en een langere periode voordat een fabriek op volle capaciteit inkomsten genereert.

Dat blijkt uit onderzoek van Invest-NL en AFRY Management Consulting naar zogeheten First-of-a-Kind-projecten (FOAK): de stap van bewezen technologie naar de eerste commerciële fabriek. Voor het rapport analyseerden de onderzoekers 30 industriële projecten in 13 landen en spraken zij met 16 FOAK-ontwikkelaars, EPC-contractors en juridische experts. Risico’s en doorlooptijden in deze fase worden volgens het rapport structureel onderschat.

Voorbij de pilotfase

Veel technologieën voor de energie- en materialentransitie zijn de pilotfase voorbij, maar de stap naar de eerste commerciële fabriek blijft moeilijk. In deze fase zijn de investeringen groot, terwijl techniek, markt, uitvoering en regelgeving nog onzeker zijn.

Een belangrijke les uit het rapport is dat FOAK-projecten niet alleen een technologische uitdaging vormen, maar vooral een uitvoeringsvraagstuk. Veel fabrieken functioneren uiteindelijk technisch, maar halen toch hun oorspronkelijke businesscase niet. Dat heeft volgens de onderzoekers vaak te maken met te optimistische aannames over ramp-up, kosten en commercialisering.

Voorspeller van succes

Sterke operationele kennis binnen het bedrijf zelf noemt het rapport een belangrijke voorspeller van succes. Bedrijven die deze kennis in huis hebben, kunnen problemen eerder signaleren en beter bijsturen tijdens bouw, opstart en opschaling.

Voor investeerders vraagt dat om financieringsstructuren die passen bij de onzekerheid, met voldoende buffers, duidelijke mijlpalen en ruimte om bij te sturen. Bedrijven moeten volgens Invest-NL rekening houden met langere opstartperiodes, hogere kosten en afhankelijkheden tussen techniek, vergunningen, markt en organisatie.