Stop met budgetten: werk met prognoses!

Budgetten zijn nutteloos, dat blijkt vooral nu. Waarom moet finance alleen nog met prognoses werken?

Een serie blogs over de praktijk van de coronacrisis.

BLOG - Er zijn van die onvoorziene momenten die alles op zijn kop zetten. Dat onvoorziene element kan een persoonlijke disruptieve situatie zijn, zoals bijvoorbeeld een ziekte die jezelf meemaakt. Ook een scheiding, verhuizing , of overlijden zijn voorbeelden van vaak onvoorziene, direct optredende omstandigheden, die jouw wereld op z'n kop zetten.

Door André Salomons. Hij is expert in digitaal en efficiënt werken in de finance kolom en was internationaal actief in bijna elke finance rol. Hij schreef  "Van Slow Close naar Fast Close" en is mede-eigenaar van Financial suite®.

Nassim Nicholas Taleb beschreef de theorie van onvoorziene omstandigheden en hun effecten als de Black Swan Theory: "The black swan theory or theory of black swan events is a metaphor that describes an event that comes as a surprise, has a major effect, and is often inappropriately rationalised after the fact with the benefit of hindsight."

Zelf heb ik ooit tien dagen in coma op een IC gelegen. Toen ik uit de coma werd gehaald ging het bijna mis. Toen ik eenmaal wakker was, kon ik zelf slechts mijn tanden poetsen. Ik heb toen tegen mezelf gezegd dat alles wat er daarna kwam, meegenomen zou zijn. Ik moest mijn leefstijl aanpassen en na verloop van maanden, was er voor mij een nieuw leven na de dood ontstaan, waarmee ik gelukkig ben. Ik kan me de situatie in de huidige coronacrisis, waar veel ondernemers geen toekomst zien, dus goed voorstellen.

Bezin nu!

Nu, eind april 2020, lijkt het dat de druk op de ICs en medische professionals licht afneemt. Je kan dit moment van bezinning als een nulmeting beschouwen. Minister Wiebes heeft aan ondernemers gevraagd om een herstartplan te maken. Ook deze herstartplannen kun je als een nulmeting zien. Je hebt nu de kans, en in sommige gevallen helaas ook de tijd, om te onderzoeken of je dingen anders zal of moet doen.

Als er ooit een moment is geweest, waarin is bewezen dat het maken van een budget niet zinvol was, dan is het nu. Er is geen enkele organisatie die zijn budget haalt. Een budget is ook per definitie een schatting waarvan iedereen weet dat je die 'berekende' schatting nooit haalt. Dus bedenk: een budget dat je nu voor 2021 maakt, is volslagen zinloos.

Als je nu vanaf scratch mag beginnen heb je twee keuzes.

  • een bedrijfsplan (opstartplan van Wiebes) met een budget
  • een businessplan met een repetitieve prognose voor 12 maanden, waarbij de eerste drie maanden gebaseerd zijn op de kennis van nu.

Waar kies jij voor? Toch niet voor een budget? Of wel??  Laten we daarom de voor- en nadelen van budgetten en prognoses eens naast elkaar zetten.

Budget versus prognose

De benoemde voor- en nadelen zijn niet limitatief.

Alleen prognoses

Was ik al voorstander van prognoses, de huidige situatie - nu in april 2020 middenin de coronacrisis - versterkt mijn opvatting dat we alleen met prognoses moeten werken.

Begrijp me goed, er zijn situaties dat je niet aan budgetteren ontkomt, omdat je financiering daarvan afhankelijk is. Maar ook hier blijkt dat budgetteringen geen goed middel zijn, kijk maar in de gezondheidszorg en naar de overheid. In deze situaties kan je ervoor pleiten om het budget eens per drie maanden, of zelfs per maand, te laten updaten … dus in feite een soort prognose implementeren.

De blogs in deze serie: