Sterkste krimp ooit in coronajaar 2020 (en wat kunnen we verwachten in 2021?)

De Nederlandse economie is in coronajaar 2020 met 3,8 procent gekrompen.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is er met 3,8 procent sprake van de sterkste krimp ooit gemeten. Zo was de achteruitgang in crisisjaar 2009 nog 3,7 procent.

Dat de economische krimp in het coronajaar 2020 groter was dan tijdens de kredietcrisis in 2009 "hakt er stevig in", zegt minister Bas van 't Wout van Economische Zaken. "Het verbaast niet echt, maar het is wel slecht nieuws. Gelukkig is de economische krimp in Nederland beperkter dan die in andere landen", zegt de bewindsman. "Dit komt onder andere door ons omvangrijke steun- en herstelpakket."

Ook het derde kwartaal dempte de krimp ietwat. De coronamaatregelen werden in die periode flink versoepeld, waardoor de economie in dat kwartaal enorm aantrok. "Daar klamp ik mij aan vast", zegt Van 't Wout.

Het loslaten van de coronaregels wanneer dit weer verantwoord is, zou volgens Van 't Wout ook het beste zijn voor de economie. "Laten we eerlijk zijn, we kunnen niet wachten tot ondernemend Nederland weer vol aan de slag kan. Dan kan de economie herstellen en groeien." Maar heel optimistisch is de minister daar nog niet over. "Ik vrees dat dat nog wel even duurt."

Consumptie vooral gekrompen door sluiting horeca
Consumenten hebben vorig jaar 6,6 procent minder besteed dan in 2019. Dit is de grootste krimp van de consumptie die het CBS ooit heeft gemeten. Consumenten gaven vooral veel minder uit aan horeca, recreatie en cultuur, vervoer en kleding. Aan voedingsmiddelen, woninginrichting en elektrische apparaten hebben ze echter meer besteed dan een jaar eerder.
___________________________________________________

Webinar: De stand van onze economie en vooruitzichten voor 2021 met Mathijs Bouman

De Nederlandse Economie kent met een krimp van 3.8% in 2020 de grootste ooit. Wat betekent dit nu voor de economie en hoe zien de voorspellingen na kwartaal 1 2021 eruit? Op 31 maart komt het CPB met nieuwe ramingen en daarom organiseren wij samen met Exact op 1 april 11.00 uur een sessie met Mathijs Bouman. Mathijs kijkt met ons vooruit wat de ramingen inhouden en welke scenario's we rekening me moeten houden. Stel jouw vragen aan Mathijs en krijg inzichten die je mee kan nemen in jouw vooruitzichten voor 2021.

Schrijf je nu in!
___________________________________________________

Daling export en import
De uitvoer van goederen en diensten is in 2020 met 4,3 procent gedaald. Vooral de uitvoer van transportmiddelen, aardolieproducten en diensten (onder meer de uitgaven van buitenlandse bezoekers in Nederland) waren fors lager dan een jaar eerder. De export van chemische producten groeide daarentegen het hardst. De export van Nederlands fabricaat kromp met 3,7 procent, terwijl de wederuitvoer (de uitvoer van eerder ingevoerde producten) 0,3 procent lager uitkwam

De invoer van goederen en diensten kromp met 4,5 procent. Nederland voerde vooral minder diensten (onder meer de uitgaven van Nederlanders in het buitenland), transportmiddelen en delfstoffen in. De krimp van de invoer was in procenten groter dan die van de uitvoer, maar in absolute bedragen kromp de uitvoer sterker. Hierdoor had het handelssaldo een negatieve bijdrage van bijna 0,3 procentpunt aan de economische groei.

Grote krimp in horeca en cultuur- en recreatiesector
Het volume van de toegevoegde waarde van de horeca was door de verschillende lockdowns in 2020 bijna 41 procent lager dan een jaar eerder. Ook de krimp van de toegevoegde waarde van de bedrijfstak cultuur, recreatie, sport en overige diensten was in 2020 met 24,5 procent buitengewoon fors. Evenementen, festivals en voorstellingen en dergelijke mochten een groot deel van het jaar niet, of slechts voor kleine groepen gehouden worden. Ook sportclubs en recreatieparken waren een groot gedeelte van het jaar beperkt geopend, of helemaal gesloten.

Andere bedrijfstakken met een forse krimp waren de delfstoffenwinning, de vervoerssector, de zakelijke dienstverlening en de zorg. De krimp van de delfstoffenwinning hangt samen met de verder teruggeschroefde gaswinning. De krimp van de vervoerssector bedroeg bijna 16 procent. Deze bedrijfstak bestaat behalve uit goederenvervoer ook uit sterk door de coronacrisis getroffen sectoren als het openbaar vervoer en de luchtvaart.

De toegevoegde waarde van de totale zakelijke dienstverlening lag 6,1 procent lager dan een jaar eerder. In de zakelijke dienstverlening krompen vooral de uitzend- en reisbranche heel hard. De specialistische zakelijke dienstverleners, zoals architecten en adviesbureaus, noteerden wel een lichte groei.

De productie van de zorg daalde met 5,1 procent doordat tijdens de coronacrisis per saldo minder gezondheids- en zorgdiensten werden geleverd. In bijvoorbeeld ziekenhuizen werden vooral in het tweede kwartaal veel afspraken en operaties uitgesteld of geannuleerd. Huisartsen hebben ook minder zorg geleverd gedurende de periode waarin de coronapandemie op zijn hevigst was.

De industrie kromp met 2,3 procent, met als meest negatieve uitschieter de transportmiddelenindustrie en als grootste positieve uitschieter de machine-industrie. De bouwproductie was 0,4 procent lager dan een jaar eerder.