PSD2 leidt tot de opkomst van open banking, wat volop kansen biedt voor bedrijven.

Daarover ging het tijdens het recente webinar 'Open Banking via PSD2: Wat zijn de mogelijkheden?'

Stel, je wilt als consument een keuken aanschaffen. In een mum van tijd kun je via internet uitzoeken wat je wilt hebben en welke leverancier het aantrekkelijkst geprijsd is. En als je een lening wilt afsluiten om de keuken te financieren, lukt het ook nog wel om de voordeligste aanbieder te vinden. Maar dan. Als je die lening daadwerkelijk wilt afsluiten, moet je NAW-gegevens invullen, allerlei vragen beantwoorden, je laatste salarisstrookje en andere documenten scannen en opsturen. En dan kan het wel zes weken duren voordat je weet of je het geld inderdaad mag lenen. Gedoe, kortom. "Een echte conversiekiller", in de woorden van Arash Poorasadi, Fintech Enabler van het fintechbedrijf Invers. "Terwijl het ook allemaal in een paar minuten geregeld kan zijn, of zelfs nog sneller."

Hoe? De kredietverstrekker zou de consument die geld wil lenen ook kunnen vragen of hij inzage mag hebben in diens bankrekening en vliegensvlug bekijken of de persoon in kwestie inderdaad kredietwaardig is. Dit is mogelijk dankzij de Europese betaalrichtlijn Payment Services Directive (PSD2). PSD2 verplicht banken om informatie over betalingen uit hun interne systemen te delen met fintechbedrijven en andere externe partijen met een PSD2-vergunning - met toestemming van de bankklanten, wel te verstaan, want die zijn eigenaar van hun data. In andere woorden: tot open banking.

Invers is zo'n externe partij met een PSD2-vergunning. Het kan de data die afkomstig zijn van de rekeningen van bankklanten verrijken met allerlei extra informatie en op basis daarvan analyses en prognoses maken. Met de verrijkte data en de analyses van Invers kunnen app-ontwikkelaars hun processen efficiënter laten verlopen en omdat ze - zoals de bedrijfsslogan van Invers wil - 'de persoon of het bedrijf achter de bankrekening begrijpen' - hun klanten ook beter bedienen. Denk aan die kredietverlener die in een handomdraai kredietaanvragen kan beoordelen, in veel minder tijd en met veel minder moeite dan vroeger.

"Wij leveren de ingrediënten, onze partners bakken een taart", zo noemt Poorasadi het. Van de week sprak hij op het webinar 'Open Banking via PSD2: Wat zijn de mogelijkheden?', samen met Koen Durlinger, Product Owner Open Banking van Nationale Nederlanden en Piet Hendrikx van Collingham Consultants.

Drie pijlers
Invers hoopt dat PSD2 drie grote gevolgen gaat hebben - Poorasadi sprak van drie pijlers.

1. Versnelling binnen financiële dienstverlening
In de eerste plaats: het 'instant' worden van financiële diensten. "De financiële sector is nu nogal reactief en traag. Door PSD2 kan een enorm versnelling optreden." Zie het voorbeeld van de kredietaanvraag bij de aanschaf van een keuken.

2. De klant echt centraal stellen
De tweede pijler is een toename van de 'customer centricity'. "In andere sectoren is het heel gewoon dat bedrijven proberen hun dienstverlening zo goed mogelijk af te stemmen op de klant. Kijk maar naar een bedrijf zoals Coolblue. Die richting kan de financiële sector dankzij PSD2 ook inslaan. Wat bijvoorbeeld als iemand sterk wisselende inkomsten en uitgaven heeft? Dan is het goed mogelijk dat hij niet elke maand hetzelfde bedrag kan overmaken om een lening af te betalen. Een kredietverstrekker die goed inzicht heeft alle inkomsten en uitgaven, kan daarop inspelen: de ene maand wat meer, de andere maand wat minder." Die flexibiliteit is mogelijk dankzij de snelle toegang tot de bankrekening van degene die geld heeft geleend en de interpretatie daarvan - wat zijn zijn vaste lasten, bijvoorbeeld, hoeveel houdt iemand in de komende maand over, en hoeveel in de maanden daarop? Vragen die Invers makkelijk kan beantwoorden.

3. Proactief voorspellingen maken en aanbiedingen doen
De derde pijler gaat een stap verder. Poorasadi had het nu eens over de zorgplicht van bedrijven, dan weer over de proactieve houding die ze kunnen innemen en dan weer over de adviezen die ze kunnen geven. Het komt allemaal op het zelfde neer: op basis van de inzichten in de inkomsten en uitgaven van consumenten en bedrijven, kunnen aanbieders allerlei voorstellen doen - en zo proberen in te spelen op latente behoeften.

Poorasadi gaf een aansprekend voorbeeld. "Als uit mijn betaalgegevens blijkt dat ik opeens veel hondenvoer koop, en bovendien hondenbelasting betaal, dan heb ik kennelijk net een hond gekocht. Dat kan interessant zijn voor de verzekeringsmaatschappijen die ik toestemming heb gegeven om mijn gegevens in te zien, althans als ze dierenzorgverzekeringen aanbieden."

De aanschaf van een hond is een 'life event' waar allerlei aanbieders op kunnen inspelen, en allerlei mogelijkheden bieden tot de verkoop van nieuwe producten en tot cross-selling en up-selling, aldus Poorasadi. Hij sluit af met nog een life event dat dankzij PSD2 te achterhalen valt: "Ik ben onlangs getrouwd. Dat valt ook af te leiden door allerlei uitgaven die via mijn bankrekening zijn gelopen. Ik zou zeggen: een goede gelegenheid voor een verzekeringsmaatschappij om me een echtscheidingsverzekering aan te bieden!"

Balans in geldzaken
Wil een particulier of een zakelijke consument zijn bankgegevens delen met een fintechbedrijf, dan moet voor hem duidelijk zijn 'what's in it for me', oftewel wat voor hem het grote voordeel is. Hendrikx onderstreept het nog maar eens: Waarom zou iemand anders zijn toch behoorlijk intieme gegevens delen - al is het dan maar tijdelijk, al weet hij dat zijn gegevens niet met weer andere partijen zullen worden gedeeld, al is aan alle eisen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) voldaan?

Verzekeraar Nationale Nederlanden heeft een app gebouwd waarvan het voordeel voor de gebruiker evident is: de NOVA-app, een digitaal huishoudboekje waarmee de consument kan zien waar hij geld aan uitgeeft, wat de grootste kostenposten zijn en hoeveel hij nog te besteden heeft. Hiervoor maakt NOVA gebruik van data en analyses (o.a. van de kostenposten) die Invers aanlevert. NOVA is een app waarmee je, zoals Nationale Nederlanden het uitdrukt 'balans in je geldzaken' kunt brengen, althans als je inzage in je bankrekeningen geeft. De app is al verkrijgbaar en werkt goed, maar mag worden beschouwd als een 'minimum viable product', zegt Durlinger. In een later stadium zal er waarschijnlijk nog veel meer kunnen, verwachten Hendrikx en Durlinger.

Ze struikelen over hun woorden als ze de toekomstmogelijkheden schetsen die PSD2 biedt. Wat te denken van advies dat iemand onder- of oververzekerd is? Of dat iemand die tijdelijk in betalingsproblemen zit snel een overbruggingskrediet kan krijgen, zonder allerlei moeilijke gespreken met geldschieters? Of dat iemand met een druk op de knop inzicht kan krijgen of hij straks wel voldoende pensioen heeft, zonder urenlang op een pensioenportal gegevens over zijn salaris en zijn vermoedelijk levenspatroon na zijn pensioen in te hoeven tikken?

En dat zijn nog alleen maar voorbeelden van toepassingen voor de consumentenmarkt. Uiteraard biedt PSD2 ook allerlei mogelijkheden voor de zakelijke markt. Daarover wellicht een volgende keer.