De belangrijkste factor in de ontwikkeling van globalisering is van logistieke aard: als we de goederen niet voor aanvaardbare kosten van de ene plek op de aarde naar de andere kunnen krijgen, gaat het niet werken. En als het gaat om logistiek, loopt Nederland of liever gezegd Nederstad voorop.

Bij analyses over de toenemende globalisering worden veel verschillende factoren voor deze ontwikkeling genoemd. Voorbeelden daarvan zijn het internet als global communication vehicle, the global village als homogene cultuur, de mobiliteit en de standaardisatie van technologie.

Dat zijn allemaal sectoren waarin sprake is van een hoge toegevoegde waarde, veel innovaties en een grote populariteit, waardoor deze sectoren veel aandacht krijgen. In geen van die veelgenoemde sectoren speelt Nederland een grote rol.

Wij lijken meer een volger op het gebied van globalisering. Dat is in mijn ogen niet helemaal juist. De belangrijkste factor in de ontwikkeling van globalisering is in mijn ogen logistiek. Als we de goederen niet voor aanvaardbare kosten van de ene plek op de aarde naar de andere kunnen krijgen, gaat het niet werken.

De ontwikkelingen op logistiek vlak zijn immens. In het blad Stern stond een goede analyse van de ontwikkelingen in deze sector en de cijfers in deze column zijn op dat artikel gebaseerd. Het blijkt dat een schip dat van Shanghai naar Europa vaart een maand over die afstand doet en daarbij 8.000 standaardcontainers kan meenemen.

Per container kost dat, bij de huidige olieprijs, nog geen 1.300 euro. Dat betekent dat het vervoer van een consumentenartikel van Shanghai naar Rotterdam minder kost dan wanneer datzelfde artikel per vrachtauto of trein van Rotterdam naar München wordt gebracht. Zelfs terwijl zo’n containerbeest 230 ton olie per dag verstookt. Deze long haul transportkosten zijn door het enorme volume veel minder gevoelig voor de olieprijs geworden.

 

UNIEK

De Europese markt beschikt met 550 miljoen inwoners (inclusief de landen die aansluiting zoeken) en het Europese inkomen per capita over een enorm BNP. De Europese koopkracht en productiekracht is of wordt in de wereld uniek. De Verenigde Staten zijn met ruim 300 miljoen inwoners veel kleiner en China is weliswaar drie keer zo groot, maar heeft een laag inkomen per capita.

Daarmee wordt Europa wereldwijd gezien een logistiek draaipunt. Het grootste logistieke volume kan niet over de weg of door de lucht, maar gaat over het water. De havens en hun capaciteit vormen de bottleneck. Welke havens zijn mondiaal het meest succesvol? Dat zijn de deltahavens met directe toegang tot een oceaan die beschikken over een goede infrastructuur met verbindingen naar een volumineus achterland.

In Europa hebben we eigenlijk slechts één zo’n haven. Dat is de deltahaven van de lage landen. De haven die het gebied van Amsterdam tot Antwerpen bestrijkt is de enige haven die aan alle vier de criteria voldoet. Nederstad (in mijn ogen een meer logische naam dan Nederland) is de beste havenstad van het belangrijkste continent in de komende tien jaar.

Er is dus een domein waar we een kernrol kunnen spelen in globalisering. Daarvoor hebben we kennis, mensen en infrastructuur nodig. Maar bovenal hebben we nodig dat we die rol willen invullen en daar bewust op sturen. Hebben we de visie om onze kansen te pakken?

In de meeste jaarverslagen kwam ik de laatste maanden veel visie tegen over shareholdersvalue, compliance, bestuurdersaansprakelijkheid, managementbeloning en andere onderwerpen die we allemaal in de rubriek ‘intern geleuter’ kunnen plaatsen. Met dat soort visies doe je niet mee aan de echte globalisering.

 

Paul Turken is partner bij Value Positioning counsel