Arnold Pureveen, financieel directie van woningcorporatie de Alliantie opereert in een constante spagaat. Enerzijds moet hij ervoor zorgen dat de cijfers onder de streep elk jaar zwart kleuren. Anderzijds vervult de organisatie ook een zeer uitgesproken sociaal-maatschappelijke functie. Probeer daar maar eens een performance managementtool voor te bedenken. Pureveen is daar desalniettemin in geslaagd.

De Alliantie is het resultaat van een samensmelting van vier woningcorporaties. Pureveen is vanaf het begin bij de fusie betrokken geweest, zij het niet meteen als financieel directeur.

"Ik heb hiervoor zestien jaar bij PriceWaterhouseCoopers, waarvan twaalf jaar als registeraccountant en 4 jar als financial management consultant. Stap voor stap heb ik het due diligence-traject begeleid." Toen het fusietraject in de afrondende fase zat, werd Pureveen gevraagd om concerncontroller te worden.

'Een ongeschreven wet zegt dat je nooit in dienst moet treden bij de klant. De hoge verwachtingen die je als consultant hebt geschept, moet je dan zelf zien waar te maken. Na een korte bedenkperiode heb ik uiteindelijk toch besloten om de uitdaging aan te gaan."

Lean en Mean
De eerste taak van Pureveen was om de vier gefuseerde onderdelen organisatorisch samen te smeden tot een organisatie die lean en mean was. "Om dat doel te bereiken zijn we begonnen met de implementatie van een eenduidig ERP-pakket. Daaromheen hebben we een managementinformatiesysteem gebouwd.

In elk ander bedrijf zou zo'n implementatie waarschijn vrij standaard verlopen, maar bij een woningcorporatie is performance management een ingewikkeld proces, zo legt Pureveen uit.

"We opereren duidelijk anders dan andere commerciële instellingen. De maatschappelijke functie die wij vervullen, werkt ook door in de financiële doelstellingen. Wij streven naar een optimaal rendement en niet naar een maximaal rendement.

Sociale woningen verhuren wij voor een prijs die dertig procent lager ligt dan de markthuur. Dat tekort wordt  gecompenseerd door de opbrengsten uit verhuur van dure huurwoningen, projectontwikkelingsactiviteiten en de verkoop van woningen, zowel uit de bestaande portefeuille als ook nieuwbouw.

De Alliantie is een organisatie met circa 65.000 woningen, waarbij enerzijds cash rendement een belangrijke prestatie-indicator is. Anderzijds zijn ook de niet financiële kpi's, zoals woonbaarheid en leefbaarheid van wezenlijk belang. Woningcorporaties krijgen vaak het verwijt steenrijk te zijn en nauwelijks te investeren.

We zijn inderdaad steenrijk, maar dan wel in de letterlijke zin van het woord; al ons geld zit in de huizen die wij bezitten; dat wordt door kritische journalisten nogal eens vergeten.

Dashboard
In tegenstelling tot wat veel mensen denken is de markt van woningcorporaties een markt die steeds competitiever wordt. Er is de afgelopen jaren veel veranderd in deze branche. Als financieel directeur van de Alliantie heb ik op die veranderingen in moeten spelen. Ik ben steeds meer op strategisch niveau gaan werken.

In de huizenmarkt is het sowieso al noodzakelijk om vijf tot tien jaar vooruit te plannen. Als wij nu besluiten om ergens huizen te gaan bouwen, dan is het resultaat pas na vier of vijf jaar te bezichtigen. Vanwege die lange doorlooptijd speelt risk management een belangrijke rol. Waar liggen de grootste risico's en welke acties zijn nodig om ze zoveel mogelijk te beperken?

Het ERP-systeem moet daarover duidelijkheid verschaffen. We hebben straks de beschikking over een dashboard waarop links de financiële kengetallen staan, rechts de scorecard en bovenin het risicoprofiel.

De focus van Pureveen verschuift van een integrale manier van managementbeoordeling naar een analyse en beoordeling van alleen materiele verschillen en significante ontwikkelingen. "Management by exception', zo noemt Pureveen het.

Voorheen concentreerde ik mij op de grote lijnen, nu ligt de focus vooral op uitzonderingen. Op dit moment leggen we de laatste hand aan een  scorecard, waarin de tien belangrijkste kpi's staan vermeld. Over één of twee jaar worden deze indicatoren bottum-up geëvalueerd.

Op concernniveau staat alles op het gebied van CPM grotendeels op de rails. "Operationele doorwerking en vertaling van de strategische doelstellingen naar het niveau van de verschillende bedrijfsonderdelen is het aandachtsgebied voor de komende tijd. De lokale invulling van de informatiebehoefte, toegesneden op de lokale situatie, maar gekoppeld aan centrale doelstellingen op strategisch gebied is hierbij de focus."

Tenslotte ligt in de planning dat eind volgend jaar de losse backoffices worden de samengevoegd tot een Shared Service Center. Ik denk dat we dan een organisatie hebben die weer jaren vooruit kan.

drs Arnold Pureveen RA
Leeftijd: 42 jaar
Functie: Financieel directeur
Bedrijf: de Alliantie
Opleiding: universitair
Software: primair systeem SGTobias
Omzet: ruim EUR 500 miljoen
Balanstotaal: ruim EUR 7 miljard
Totaal aantal fte's: 600 fte's