Europese bedrijven in de uitverkoop. Een schokkende kop die steeds vaker in de economiekaternen van Nederlandse dagbladen opduikt, ondanks recente ontwikkelingen op de kredietmarkt. Horrorverhalen over de leegkoop van het Europese bedrijfsleven. En de lijst met Europese bedrijven die kortstondig in handen van derden vallen, lijkt steeds langer te worden. Maar is private equity daadwerkelijk een bedreiging voor het Europese bedrijfsleven?

Een ideaal plaatje zou zijn dat er internationaal afspraken worden gemaakt over het speculeren met ondernemingen. Dit speculeren doen echter relatief weinig private equity firma’s. De meeste voegen ook daadwerkelijk waarde toe en hebben een langere termijn visie.

Voor het imago van de beroepsgroep zelf zou het echter het beste zijn om de uitwassen tegen te gaan. De Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen heeft naar aanleiding van de kritiek over de werkwijze van private equity begin 2007 haar gedragscode vernieuwd.
Hiermee wil de NVP bewerkstelligen dat er meer openheid over de werkwijze komt en dat de professionalisering van de sector wordt bevorderd. De code geldt echter alleen voor Nederland.


Pro-actief
Het is heel pro-actief van de NVP dat ze dat hebben gedaan, maar de NVP is niet de partij om dat te regelen. Op Europees niveau zouden bijvoorbeeld enkele pragmatische gedragsregels kunnen worden opgesteld voor zowel binnen- als buitenlandse investeerders.

Zij zouden hun plannen met de investering dan kunnen voorleggen aan bijvoorbeeld het Directoraat-Generaal Mededinging van de Europese Commissie. Met spelregels van het uitvoeringsorgaan van de Europese Commissie kan speculatie met Europese ondernemingen worden tegengegaan.

Eurocommissaris Peter Mandelson heeft in de zomer van 2007 gepleit voor de invoering van het gouden aandeel: een aandeel met vetorecht welke gebruikt kan worden om strategisch belangrijke Europese bedrijven en sectoren te beschermen tegen ongewenste buitenlandse overnames.

Begrijpelijk, alhoewel dit gouden aandeel met grote terughoudendheid dient te worden toegepast. Specifiek kunnen we denken aan enkele kritische sectoren voor de Europese economie. Bij een koop- en verkooptransactie is het lastig in te schatten of een onderneming duurzaam onderhouden is of dat deze voor de verkoop is opgepoetst en dat feitelijk niks aan de onderneming is verbeterd.

In dit geval komen de gebreken spoedig naar voren nadat de onderneming gekocht is. Maar niet alleen gedragsregels dragen bij aan het beperken van speculatie met Europese ondernemingen. Ook voor de banken is een grote rol weggelegd.

Private equity gebeurt vrijwel altijd met het geld van grote financiële partijen en deze partijen zouden zichzelf veel meer moeten afvragen hoeveel risico’s zij voor anderen nemen. Banken, pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen moeten veel kritischer zijn.

Risico’s nemen in dit deel van de portefeuille toe, mede door de hoge multiples die werden betaald voor ondernemingen en de financiering hiervan. Door de recente ontwikkelingen op de kredietmarkt zijn de multiples voor financiering iets omlaag gegaan en de kredietvoorwaarden licht aangescherpt.

De rendementen zijn de laatste jaren goed geweest, maar voor hoe lang nog? In de markt is te zien dat fondsbeheerders kritischer zijn geworden maar nog steeds het rendement boven risico prevaleren.


Bord consument
Als de negatieve ontwikkelingen op de kredietmarkt doorzetten dan zijn niet de korte termijn investeerders de dupe, maar de partijen die geld voor langere tijd in schuldpapier en of afgeleide producten, onder andere afkomstig van private equity transacties, hebben belegd zoals pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen.

Uiteindelijk komt dat weer op het bord van de consument in de vorm van bijvoorbeeld een lagere dekkingsgraad van het pensioenfonds of hogere premies voor pensioenen en verzekeringen.

We zijn allemaal alweer bijna vergeten hoe kort geleden het nog maar is dat private equity in zwang raakte. Door verdere professionalisering in de private equity markt voegt zij in 80 tot 90 procent zeker waarde toe. Private equity kan snel handelen en is heel slagvaardig. Daarmee helpt het de markt om zijn werk te doen en Europese ondernemingen sterker te maken.


Door: Michiel Goote, managing director en Robrecht Heukers, director van Accuracy, corporate financial advisory.