Het Nederlandse bedrijfsleven zou eens kritisch naar zijn bestuurssamenstelling moeten kijken. En dan niet alleen vanwege het tekort aan vrouwen. Ook wat betreft leeftijd, talent en nationaliteit is Nederland toe aan vernieuwing van de bestuurstop.

Het tijdsbeeld is ernaar. Door de aanbevelingen van de Commissie Corporate Governance is het aantal commissariaten dat één persoon mag houden aan banden gelegd en hebben strengere regelgeving en toezicht ertoe geleid dat de functie van commissaris veel zwaarder is geworden. Daarnaast volgen de ontwikkelingen elkaar in de moderne maatschappij in rap tempo op. Ondernemingen staan continu onder druk om steeds opnieuw met innovatieve ideeën te komen. En innovatief slaat dan niet alleen op de aangeboden diensten of producten, zoals door veel ondernemingen wordt gedacht. Vernieuwing geldt voor alle facetten van de bedrijfsvoering. Ook bij het aantrekken en behouden van goede medewerkers of bij de financiering van de bedrijfsactiviteiten wordt het innovatieve vermogen van de bedrijfsleiding volop op de proef gesteld. Dat vergt niet alleen veel flexibiliteit van management en toezichthouders, het vraagt ook om een groot inlevingsvermogen én om kennis en ervaring op een groot aantal terreinen. Een divers samengesteld ondernemingsbestuur kan daarbij uitkomst bieden. In de directiekamer zullen onderwerpen immers vanuit meer en verschillende invalshoeken worden bekeken, wat zal leiden tot creatieve en ook andere oplossingen. Nu zijn veel directies en Raden van Commissarissen eenzijdig samengesteld uit mannen van ver boven de vijftig. Mannen met in het algemeen veel werk- en levenservaring, die ontegenzeglijk veel relevante kennis met zich meebrengen voor de onderneming. Maar waarom daar ook niet een jong talent van gemiddeld vijfendertig aan toegevoegd, iemand die met twee benen in de maatschappij staat, meedoet aan de laatste trends en haarfijn aanvoelt welke diensten of producten aanslaan en welke niet? Of wat te denken van verschillen in nationaliteit? Managementteams zijn weliswaar steeds vaker internationaal samengesteld, maar ook hier zijn nog grotere stappen te zetten. VROUWEN SCOREN Recent onderzoek van de Cranfield School of Management, een van de meest vooraanstaande Engelse managementopleidingen, heeft aangetoond dat ondernemingen met een grotere diversiteit in de samenstelling van het bestuur tot betere prestaties komen. Het ging hierbij om zowel de Raad van Bestuur als de Raad van Commissarissen van beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde ondernemingen in het Verenigd Koninkrijk. Daarbij werd slechts gekeken naar het aantal mannen én vrouwen dat in de top van de onderneming was vertegenwoordigd. Ondernemingen die vrouwen op belangrijke managementposities hadden, lieten gemiddeld betere prestaties zien dan ondernemingen waarvan het management eenzijdig uit mannen was samengesteld. Graadmeter was het rendement op eigen vermogen. Als belangrijkste reden voor de betere prestaties noemden de onderzoekers de andersoortige ervaringen en meningen die vrouwen naar de bestuurstafel brengen. Een evenwichtige samenstelling van het management blijkt in de praktijk echter nog steeds tegen te vallen. En daarmee vertel ik u waarschijnlijk niets nieuws. Uit het onderzoek kwam naar voren dat één op de vijf nieuwe benoemingen in de Raad van Bestuur een vrouw betrof. Overigens was dat al wel een sterke verbetering ten opzichte van 2002, toen het bij slechts één op de tien topbenoemingen in het Verenigd Koninkrijk om een vrouw ging. Op het vasteland van Europa is het al niet anders. Eén op de vijf managers in Europa is een vrouw en nog maar één op de twintig dringt door tot de hogere bestuurslagen. In Nederland zijn 13 procent van de managers en 7 procent van de topbestuurders vrouwen. Nu moet u deze bijdrage niet zien als een oproep om vanuit een soort van misplaatst emancipatiegevoel dan maar zo snel mogelijk zo veel mogelijk vrouwen in de bestuurstop op te nemen. Nee, wat mij betreft moeten de kandidaten die voor een topfunctie in aanmerking komen daarvoor over de juiste kwaliteiten en vaardigheden beschikken. Met een grotere diversiteit in de top als resultaat. En ja, als dat een groter aantal vrouwen in topposities tot gevolg heeft, is dat mooi meegenomen. Dorothee van Vredenburch is managing director van Citigate First Financial.