CPM-systemen: Geen Goliath maar David

Zo'n uitdrukking als CPM brengt mij volledig in verwarring. Natuurlijk ben ik nieuwsgierig naar allerlei dieperliggende verbanden binnen de gefragmenteerde bedrijfsinformatie over de debiteuren, de crediteuren, de voorraden, de productie, de inkoop, de verkoop en de financiële prestaties. De vraag is alleen of de huidige CPM-systemen de mogelijkheden om verbanden te zien vergroten of juist verkleinen.

Als ik de brochures van de Zweedse en Amerikaanse aanbieders van al die CPM-integratiesoftware lees dan denk ik steeds (vrij naar de historicus Jan Romein): "Ik geloof jullie wel, maar ik geloof mijn ogen niet." In mijn achterhoofd speelt steeds die argwaan, maar ik weet nooit goed de vinger op de zwakke plek te leggen. Totdat in de brochures het woord 'holistisch' verschijnt. Dat is niet zomaar een woord. Holisme is een filosofische theorie die de levensverschijnselen bepaald acht door de totaliteit van het levende, die meer is dan de som van de onderdelen. Een holistisch systeem kan dus niet, want een systeem is niets anders dan een optelsom (volgens een vooraf afgesproken formule) van componenten. Het holisme stelt daarentegen dat er meer is dan optellen. Het optellen van componenten uit de oude ERP (enterprise resource planning), de oude KPI's (key performance indicators), het oude MIS, het oude EIS (executive information system), het oude DSS (decision support system) kan geen holistisch beeld opleveren. Softwaresystemen kunnen alleen optellen en aftrekken (verrijken), ze kunnen niet iets scheppen dat meer is dan de som der delen. DAVID EN GOLIATH Ik blijf een optimist, dus wellicht gaat die optelsom van al die drieletterige afkortingen wel inzicht opleveren. Je moet het niet uitsluiten. Maar zeker voel ik me niet. De praktijk stemt niet hoopvol. Zo was alle informatie die nodig was om de aanslagen van 11 september 2001 te voorzien aanwezig in de databanken van de CIA. Alleen was er niemand die de bits en pieces op een creatieve (en niet systematische manier) bij elkaar kon brengen. Elke manager kent het verschijnsel van te veel beschikbare informatie en te weinig creatief doorzicht. De vraag wordt straks hoe steeds opnieuw, situationeel gebonden, specifieke doorzichten te scheppen op het juiste moment. Noch het moment, noch het soort doorzicht dat verlangd gaat worden blijkt goed te voorspellen. We zoeken geen Goliaths op het vlak van informatieverwerking, we zijn op zoek naar Davids. Van mijn oude baas Van Dijke bij Philips heb ik verlengde tastzin geleerd. Hij was in staat door een 500 pagina's dikke computerprint te bladeren en zijn vinger precies tussen die twee blaadjes te laten stoppen waar het echt stonk. Tegenwoordig maken analisten voor mij prachtige rapporten boordevol wetenswaardigheden. Als je ze doorleest komen er van die associaties boven. In de zin van 'dat kan niet waar zijn' of 'hoe zou dat werken in de markt van…' Aan het rapport heb je weinig, maar de associaties die zo'n rapport oproept kunnen goud waard zijn. En we kennen allemaal de collega die binnenrent met een krantenknipsel of een bezoekrapport en roept: "Hier zit handel in." Ja, het is wat intuïtief en negen van de tien gevallen blijkt het in tweede instantie niets, maar die andere 10 procent is een uitstekende basis voor business development. En tenslotte is er uw eigen visie als CFO of ondernemer. En wie vanuit zijn eigen visie naar de werkelijkheid kijkt, ziet dingen die de concurrentie, de analist en de CPM'er niet ziet. Dat is namelijk uw kracht. Vergeet dus niet af en toe eens voorbij de uitkomsten van al die mooie CPMsystemen te kijken. Paul Turken ([email protected]) is als zelfstandig adviseur/coach verbonden aan Capital Positioning Group (www.capitalpositioning.com)