Fabrikanten proberen het juridische proces te vertragen met allerlei formele schermutselingen.

De afwikkeling van het sjoemeldieselschandaal dreigt jaren te gaan duren, vergelijkbaar met de woekerpolisaffaire. Daarvoor waarschuwt Peter Goes, oud-advocaat en voorzitter van de raad van toezicht van claimstichting Diesel Emissions Justice. Hij vraagt zich af waarom de overheid in Nederland geen vuist maakt. Dan zou het niet zo lang hoeven te duren voor gedupeerde automobilisten een schadevergoeding tegemoet kunnen zien.

Volgens Goes is de affaire bijzonder omdat autofabrikanten in de Verenigde Staten al lang schikkingen hebben getroffen voor hun rol in het schandaal, dat in 2015 voor het eerst aan het licht kwam bij Volkswagen. Dat concern gaf toen toe op grote schaal emissietesten te hebben gemanipuleerd met sjoemelsoftware, waardoor dieselwagens schoner leken dan ze in werkelijkheid waren.

Automakers worden al jaren achtervolgd door rechtszaken. Toch heeft dit in Nederland nog niet tot vergoedingen of boetes geleid, stelt Goes. Hij heeft de indruk dat fabrikanten het juridische proces proberen te vertragen met allerlei "formele schermutselingen". Het valt Goes op dat de overheid hier anders dan in de VS gebeurde nauwelijks van zich laat horen.

"Bij de betrokken diesels zitten ook duizenden auto's van de overheid, bijvoorbeeld politiewagens en ziekenauto's", benadrukt hij. "De overheid zou zich dus ook moeten melden voor compensatie. Maar ik heb ze niet gezien." Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft vorig jaar wel aangifte gedaan tegen Fiat Chrysler vanwege sjoemelsoftware in dieselmotoren. "Maar daar horen we sindsdien ook niks meer over", aldus Goes.

Bij de rechtbank in Amsterdam dient donderdag weer een rechtszaak in verband met het schandaal. Volgens Emission Claim, een andere stichting dan die van Goes, zou Renault ook jarenlang hebben gesjoemeld. De organisatie wil voor circa 300.000 betrokken dieselrijders circa een vijfde van het aankoopbedrag terugeisen. Renault ontkent de beschuldigingen. Volgens het bedrijf voldoen al zijn voertuigen aan de regels van landen waar ze zijn verkocht.

In Nederland hebben drie stichtingen zaken lopen tegen autofabrikanten. Naast Diesel Emission Justice en Emission Claim gaat het om Car Claim, dat samen optrekt met de Consumentenbond. Car Claim wist vorig jaar al wel een Nederlandse rechter te overtuigen dat kopers van sjoemeldiesels van Volkswagen recht hebben op compensatie. Maar de fabrikant tekende beroep aan. Volgens Volkswagen hebben automobilisten namelijk helemaal geen financiële schade geleden door het feit dat hun auto's meer uitstoten dan gemeld.

(ANP)