CFO's op zoek naar 'founder's mentality' (CFO Day 2017)

Tijdens CFO Day 2017, dat gisteren 1 juni plaatsvond in Huis er Duin in Noordwijk, keek de CFO Community naar de kenmerken van een ondernemende organisatie en bespraken zij in hoeverre hun eigen organisaties trouw zijn gebleven aan het initiële DNA van hun oprichting.

>> Bekijk hier alle foto's van de CFO Day 2017. 
>> Lees de verslagen van de CFO Award 2017 winnaars:
- het winnaarsverslag van Jack de Kreij (CFO, Vopak)
- het winnaarsverslag van Jeff Carr (CFO, Ahold Delhaize)
- het winnaarsverslag van Ron Hemmer (CFO, Hunkemöller)
>> Bekijk hier de full page felicitatie aan de CFO Awards winnaars in het FD.

“We organiseren veel sessies voor financials en werden vorig jaar bijzonder geïnspireerd door AB InBev – de grootse brouwer ter wereld – en wat voor ondernemende, no nonsense cultuur er nog in dat bedrijf heerst ondanks de grootte”, lichtte Kevin Mottard (CFO Community Manager bij Alex van Groningen) de keuze toe voor het thema van deze CFO Day, embrace entrepreneurship. “Dit bedrijf, en andere dergelijke ondernemersbedrijven waar vandaag vertegenwoordigers van spreken, zoals Jumbo, Rituals en Sligro, hebben nog de energie en drive die je normaal vooral bij beginnende bedrijven ziet. Hoe hebben ze dat ondernemerschap vast weten te houden? Hoe voorkomen ze dat ze worden lamgelegd door control, bureaucratie, complexiteit en politiek? Dat gaan we vandaag van hen horen.”

“Vergaderen en rapporteren CFO's te veel?”, vraagt Rens de Jong in een poging Mottard te verleiden tot een uitspraak. Maar Mottard houdt het bij: “de vraag is hoe we de balans kunnen vinden tussen vrijheid voor ondernemerschap aan de ene kant en control bij groei aan de andere.”

Raymond Cloosterman starte 17 jaar geleden, na een succesvolle carrière bij het corporate Unilever, met cosmetica retailbedrijf Rituals. Destijds een MKB-bedrijf, Inmiddels bedraagt de omzet honderden miljoenen euro’s. “Het is op een prettige manier uit de handen gelopen”, aldus Cloosterman. Naast hem zat Pieter Zwart, CEO van Coolblue (opgericht in 1999 en nu een omzet van 1,2 miljard euro). De voor de hand liggende vraag was: hoe houden zij het ondernemerschap vast in hun ondernemingen?

Cloosterman stelde dat het allerbelangrijkste is om de boog gespannen te houden. Hij ervaart nog steeds continu een gevoel van onrust en kwetsbaarheid. Zorgen dat je relevant blijft, ook over vijf tot tien jaar, is een enorme uitdaging. Internationaal concurreert Rituals met grote merken als L'Oreal. Ondertussen verschijnen er nieuwe spelers op de markt. “Je moet zeer alert blijven en niet de verkeerde keuzes maken”, zei de ondernemende CEO. “Een verkeerde beslissing en het is gedaan met je. Niet meteen, maar op den duur wel.”

Het geheim van Coolblue is misschien voor de hand liggend, maar daarom niet minder waar: een enorme klantfocus. “Dat is de reden dat we het beter doen dan onze concurrenten", zei Zwart. "Klanten komen terug en raden ons aan bij anderen. Onze eerste slide op het management dashboard, die hebben wij ook, is klanttevredenheid. En als je een willekeurige medewerker vraagt wat voor ons bedrijf het belangrijkste is, zul je dat ook van hem/haar horen.”

Wat beide ondernemingen gemeen hebben is een obsessie; Coolblue in de klant en Rituals vooral in innovatie en het unieke concept. Een laatste belangrijke kenmerk – dat ook naar voren komt in het boek 'Founder’s Mentality' dat aan de basis staat van het thema van de dag – is cash consciousness. Coolblue begon zonder geld wat de onderneming zeer kostbewust en creatief maakte. Rituals heeft altijd alle winst terug geïnvesteerd in het bedrijf wat de innovatie en uitbreiding geen kwaad hebben gedaan.

Consultancybedrijf Bain & Company deed onderzoek naar de founder's mentality en vond drie belangrijke factoren: een insurgent mission, een owner’s mindset en frontline obsession. Herman Spruijt van Bain vindt een early warning signal wanneer hij in een bedrijf komt en pas na drie lagen iemand spreekt die echt met klanten praat. Bedrijven die groeien gaan professionaliseren, dat is onvermijdelijk. Maar het gevolg is dat je frontline focus verliest. “Duurzame groei wordt maar door 11 procent van de bedrijven gehaald”, zei Spruijt. “Het is erg moeilijk.”

Een van de weinige dingen die grote corporates kunnen en moeten doen is terugkeren naar de oorspronkelijke missie van het bedrijf. Een goed voorbeeld uit het boek is Starbucks dat onder nieuw management opeens forse verliezen begon te leiden. “De keuzes die gemaakt werden waren zeer begrijpelijk”, aldus Spruijt. “Wanneer je groeit ga je opschalen, dus werden grote koffiemachines gekocht. Ook voegde de koffieketen sandwiches toe aan het assortiment. Het probleem was dat de hele coffeeshop experience langzaam maar zeker naar de haaien ging. De vriendelijke medewerkers waren niet meer zichtbaar achter de machines en de geur van kaasbroodjes gecombineerd met koffie gaf een onprettige lucht in plaats van de heerlijke koffiearoma’s die je wilt ruiken in een coffeeshop. Toen kwam de oude oprichter Howard Schultz terug die de beslissingen terugdraaide en de founder’s mentality terugbracht en daarmee op den duur de winstgevendheid.”

“Waar zit de energie van het bedrijf?” besloot Spruijt. “Leeft de missie nog of is iedereen met zijn/haar eigen taakje bezig? Kan het ze nog wat schelen? Ieder bedrijf heeft zaken die non-negotiable zijn. Voor een bank is dat compliance, voor een bedrijf in de olie/gas industrie is dat veiligheid. Maar in al het andere wat je doet heb je wel degelijk de vrijheid te beslissen hoe je het doet”, besloot Spruijt.

De laatste tip kwam van Coolblue-CEO Pieter Zwart: “Denk aan de taal die je gebruikt. Logistics noemen wij bezorging, dan denk je al in klantervaring in plaats van in interne processen. Finance noemen we 'betalen'. De CFO van de toekomst begrijpt dat. Die gebruikt cijfers om uit te leggen hoe we dingen beter kunnen doen, in normale taal.” Een woord dat er bij Coolblue niet inkomt is KPI. “Dat heet bij ons gewoon doelstelling.”  

Lees verder op CFO.nl 

----------------------------------------------

Interessant voor u als Executive Financial:  

1. Bent u volgend jaar ook bij CFO Day?

Wilt u aanwezig zijn bij CFO Day op 30 mei 2018? Noteer deze datum alvast in uw agenda. Wij hopen u volgend jaar te verwelkomen. Lees meer op CFODay.nl. Wilt u als partner betrokken zijn bij CFO Day 2018? Neem dan contact op met Tim Bosman via 020 6390008 of [email protected].   

2. Save the date in 2017

- 15 juni: Big Data Day 2017 in de Jaarbeurs, Utrecht
- 21 september: Executive Day 2017 in Kasteel van Brasschaat, België
- 8 november: Jaarcongres Finance Transformation 2017 in Taets, Zaandam

3. Wilt u netwerken op topniveau?

Wilt u volgend jaar ook aanwezig zijn bij CFO Day en bij vele andere inspirerende bijeenkomsten voor executive financials? Treed dan toe tot de CFO Association, dé exclusieve community van CFO’s en FD’s. Ga voor meer informatie en aanmelden naar CFO.nl.

PS Bekijk interessante opleidingen voor u en uw collega’s op CFO.nl/trainingen.