Waakhond slaat aan op afname van concurrentie in Nederland

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) maakt zich zorgen over de afname van de concurrentie in Nederland in het afgelopen decennium. De toezichthouder wijst op de nadelen voor consumenten, want voldoende concurrentie dwingt bedrijven om de prijzen laag te houden, de kwaliteit te verbeteren en te blijven innoveren. De ACM zegt met nieuwe bevoegdheden beter te kunnen ingrijpen.

Verschillende indicatoren wijzen op een afname in concurrentie, stelt de ACM in het nieuwe jaarlijkse rapport Staat van de Markt. De toezichthouder ziet bijvoorbeeld een toename van marktconcentratie, de mate waarin grote ondernemingen de markt in handen hebben.

Gevestigde spelers uitdagen
Ook ziet de waakhond dat het voor een kleiner bedrijf lastiger is geworden om gevestigde spelers uit te dagen. Daarnaast zijn bedrijven beter in staat de marges te verhogen. “Dat is een zorgwekkende ontwikkeling”, zegt hoofdeconoom bij de ACM Paul de Bijl.

Vooral in sectoren die al minder concurrerend lijken te zijn, lijkt een verdere verslechtering op komst. Voorbeelden zijn de drankindustrie, telecomaanbieders en de elektrotechnische industrie.

Geopolitiek en energie
Voldoende concurrentie is niet alleen belangrijk voor de prijs en kwaliteit van producten, maar dient ook andere publieke belangen, stelt de ACM. “De samenleving staat aan de vooravond van een groot aantal transities: geopolitiek, energie, digitaal en klimaat”, stelt ACM-bestuursvoorzitter Martijn Snoep. Volgens Snoep kan concurrentie bijdragen aan oplossingen.

De ACM vraagt al langer om “extra gereedschap” om concurrentie te bevorderen. Een wetsvoorstel om de waakhond “inroepbevoegdheid” te geven, ligt voor behandeling in de Tweede Kamer. De toezichthouder kan daarmee ook kleinere overnames door grote bedrijven beoordelen, die mogelijkheid is er nu niet.

Innovatie spelers kopen
“Grote bedrijven kopen kleine innovatieve spelers om ze van de markt te halen, of ze kopen meerdere kleine spelers waardoor ze regionaal een monopolie krijgen. Daar kunnen wij nu niet ingrijpen”, legt Snoep uit. Een voorbeeld daarvan is de overname van dierenartsen door private equity-bedrijven. Dat heeft geleid tot een hoge marktconcentratie met hoge prijzen als gevolg.

Snoep benadrukt dat hij hoopt dat het wetsvoorstel snel wordt behandeld. “We hebben daar nog geen zicht op, maar het belang is groot.”

Een andere wens is de bevoegdheid om maatregelen op te leggen in markten waar de concurrentie onvoldoende is. Via een ‘New Competition Tool’ wil de ACM concurrentie aanwakkeren. (ANP)