Stiekeme ruiltruc in Canada: euro voor de loonie (= 1 Canadian dollar)

De Noorse kroon won dit jaar ruim 10 procent tegenover de euro, terwijl de Canadese dollar dit jaar nauwelijks in beweging komt. Beide landen exporteren olie en een vat Brent kost door de onrust rond de Straat van Hormuz al weken meer dan 100 dollar. Toch profiteert alleen Oslo. Ottawa kijkt toe hoe de loonie (de bijnaam is van de Canadese munt van 1 dollar) zijn reputatie als petrovaluta kwijtraakt, terwijl de Noren de wind in de rug hebben. De belangrijkste oorzaak ligt niet in Canada, maar een stukje zuidelijker.

Dankzij schalie zijn de Verenigde Staten uitgegroeid tot de grootste olieproducent ter wereld. Een duurder vat olie versterkt tegenwoordig vooral de Amerikaanse handelsbalans en daarmee de dollar. De Canadese munt zit in de verdrukking. Beleggers zien de loonie steeds minder als een gok op olie en steeds meer als een barometer voor risicobereidheid. Zodra de markten nerveus worden, verkopen zij Canadese dollars zonder daarbij naar de olieprijs te kijken.

Winst verdwijnt over de grens

Ook binnen Canada is er iets veranderd. De oliezanden vormen een kleiner deel van de economie dan tien jaar geleden. Oliebedrijven steken hun recordwinsten niet meer in nieuwe projecten, maar keren het geld uit aan aandeelhouders. Driekwart van die aandeelhouders woont buiten Canada. De olie-euro’s en oliedollars worden dus nauwelijks nog omgewisseld in loonies. Economen schatten dat de correlatie tussen de Canadese dollar en de olieprijs inmiddels rond nul schommelt. Noorwegen kent dat probleem niet.

Ook op rentegebied heeft Noorwegen een streepje voor. Norges Bank houdt het belangrijkste tarief op 4 procent, terwijl de Bank of Canada zeven vergaderingen op rij pas op de plaats maakt bij een beleidsrente van 2,25 procent. De Federal Reserve tilde de rente in september naar 4 procent, waardoor het verschil met de VS is opgelopen tot 175 basispunten. Zo’n gat zuigt kapitaal naar het zuiden. De Canadese economie geeft de centrale bank bovendien weinig ruimte. In september gingen 68.300 banen verloren en de werkloosheid klom naar 6,5 procent.

Stiekem de euro invoeren

Het rentebesluit van 28 oktober wordt daardoor een lastige afweging voor de Bank of Canada. De inflatie staat met 3 procent boven het doel van 2 procent. Dat pleit voor een verhoging, maar de krimpende arbeidsmarkt maakt het juist beter om nog even af te wachten. De markt gaf een verhoging in oktober na het banenrapport nog een kans van ongeveer een kwart. Voor december ligt die kans aanzienlijk hoger. Tot die tijd mist de loonie de rentesteun die de kroon al maanden omhoog helpt.

Intussen zoekt Canada zijn heil steeds vaker in Europa. Premier Mark Carney omarmde in september in het Europees Parlement het voorstel van Ursula von der Leyen om Canada het eerste geassocieerde lid buiten Europa te maken, met vrijere handel, gezamenlijke defensie-inkoop en Canadese lng voor Europa. De wisselkoers is er al klaar voor. De euro bewoog het afgelopen jaar tussen 1,59 en 1,63 Canadese dollar, een marge van amper 2,5 procent. Carney kan de euro invoeren zonder dat iemand het merkt.