State of the Union: valutamarkten luisteren scherper dan het Congres

Volgens de Amerikaanse president Donald Trump was zijn toespraak afgelopen nacht ongetwijfeld de beste State of the Union aller tijden. Meer objectief gezien geldt de voordracht in ieder geval als de langste ooit. In 1 uur en 47 minuten legde hij vooral uit dat de Verenigde Staten “beter, rijker en krachtiger dan ooit tevoren zijn”.

Dat was 18 minuten langer dan de toespraak van Bill Clinton in 2000. Maar valutamarkten hadden meer aandacht voor de inhoud dan de lengte van de toespraak.

Waar Trumps woorden traditioneel bedoeld zijn om richting te geven aan het economische beleid, zorgen ze in de praktijk juist vaak voor meer onzekerheid. Dat bleek de afgelopen maanden opnieuw. Toen het Amerikaanse Hooggerechtshof de invoerheffingen die hij in april 2025 aankondigde ongeldig verklaarde, reageerde Trump vrijwel onmiddellijk met het voorstel voor een algemene importheffing van 10 procent voor alle handelspartners – een dag later zelfs opgeschroefd naar 15 procent.

Dollar deint mee op de woorden van Trump
Zulke impulsieve beleidsreacties blijven zelden zonder gevolgen op financiële markten. De State of the Union vormde daarop geen uitzondering. Tijdens de toespraak daalde de dollar ten opzichte van de euro, een reactie die paste bij passages waarin Trump opnieuw hintte op mogelijke handelsmaatregelen en zijn visie op het rentebeleid.

Dergelijke opmerkingen worden al snel gezien als politieke druk op de Federal Reserve – en dus als een risico voor de onafhankelijkheid van het Amerikaanse monetaire beleid.

Tegelijkertijd zorgden geopolitieke passages later in de speech juist voor een bescheiden herstel van de munt. Dit doordat beleggers in onrustige tijden nog altijd de relatieve veiligheid van de dollar opzoeken. Binnen enkele uren draaide het initiële verlies dan ook deels terug. Dat verandert echter weinig aan de bredere trend die zich inmiddels aftekent. Onder Amerikaanse kiezers is Trumps approval rating gedaald van 48 naar 36 procent.

Valutamarkten laten hun stem horen
Op valutamarkten laten financiële partijen ondertussen ook hun stem horen. Volgens een analyse van Bank of America is het aantal shortposities op de Amerikaanse munt opgelopen tot het hoogste niveau in veertien jaar. De afgelopen periode heeft bovendien laten zien dat veel van Trumps geopolitieke uitspraken – van het plan om Groenland in te lijven tot het dreigement om de NAVO-bijdrage van de Verenigde Staten drastisch te verlagen – vaak van korte duur zijn.

De onzekerheid die dergelijke uitlatingen veroorzaken, werkt structureler door op valutamarkten. De lichte daling van de dollar na deze recordlange State of the Union en het daaropvolgende herstel lijken daarmee minder een op zichzelf staande reactie, en meer een symptoom van een diepere onderstroom. Eén waarin politieke volatiliteit langzaam maar zeker een rem zet op het vertrouwen in de Amerikaanse munt.