Onderzoek Nyenrode toont waardecreatie door ESG-beleid

Organisaties die ESG integreren met hun businessstrategie, zijn in staat concrete waarde te creëren voor hun klanten en de maatschappij. Zeker als ze daarbij ondersteund worden door wetenschappelijke inzichten, digitale keuzes en slimme samenwerkingen in ecosystemen.

Dat komt naar voren uit onderzoek van Nyenrode Business Universieit waar zeven bedrijven en andere organisaties aan meededen. Zij onderzochten in bijna een jaar hoe ESG ((Environmental, Social en Governance)), digitalisering en systeemdenken samen kunnen leiden tot concrete waardecreatie op de lange termijn.

Verschuiving van ESG-beleid
Dit naar aanleiding van de EU Omnibus-regelgeving, die in 2025 zorgde bij veel organisaties voor een merkbare verschuiving van hun ESG-beleid. Minder regelgeving betekent in de praktijk vaak: minder aandacht voor ESG. Maar Nyenrode Business University ziet ook een groeiende groep organisaties die juist verder kijken dan compliance. Zij zien ESG als een strategische kans om meer businesswaarde te creëren.

“We zien dat organisaties die ESG alleen benaderen als een verplichting, stilvallen zodra de druk afneemt,” zegt prof. dr. Albert Plugge, betrokken bij het ESG-onderzoeksprogramma. “Maar de organisaties die wij in dit programma begeleidden, stelden een andere vraag: hoe kan ESG ons helpen om toekomstbestendig te blijven?”

Combinatie met digitalisering en systeemdenken
Het ESG-onderzoeksprogramma, mede opgezet door Plugge, had als uitgangspunt dat ESG en businessstrategie geen gescheiden werelden zijn. Volgens Nyenrode kan de combinatie met digitalisering en systeemdenken het resultaat versterken.

“ESG wordt vaak gezien als iets naast de business,” aldus Plugge op de website van Nyenrode. “Wij hebben juist onderzocht wat er gebeurt als je ESG beschouwt als een integraal onderdeel van je strategische keuzes.”

Concreet ESG-dilemma
‘Langetermijnwaardecreatie’ is een nogal abstract begrip, aldus Plugge. Daarom begon het onderzoek met het formuleren van een concreet ESG-dilemma per organisatie dat zowel de dagelijkse praktijk als de strategische koers raakt. Zo startte de gemeente Amsterdam met de vraag hoe de ICT-strategie structureel kon worden verduurzaamd. Digitalisering is onmisbaar voor de stad, maar brengt ook een groeiende ecologische impact met zich mee.

Plugge: “Dat dilemma leidde tot concrete keuzes: van architectuurprincipes en datareductie tot beleid rond duurzame AI, CO₂-impactmetingen en bewuste inkoop, waaronder een fairphone-only beleid. ESG werd zo geen extra laag, maar een richtinggevend principe voor bestaande strategische beslissingen.”

Leiderschap, mindset en keuzes
Hoewel de dilemma’s per organisatie verschilden, kwamen gedurende het jaar een aantal opvallende inzichten steeds terug. Succes met ESG zit minder zit in modellen of frameworks, en veel meer in leiderschap, mindset en keuzes. De deelnemende organisaties wrenn bereid om te investeren zonder directe opbrengst. Innovatie kost tijd, en de baten volgen vaak pas later.

“Langetermijndenken werd nergens gebruikt als excuus om niets te doen,” zegt Plugge. “Integendeel: organisaties maakten heel bewuste keuzes, juist omdat ze weten dat die uiteindelijk vanzelf gaan renderen.”

Steun van bestuur en directie
Een tweede inzicht: zonder steun van de top komt ESG niet verder dan goede intenties. “De steun van bestuur en directie was bij alle succesvolle cases een absolute must,” aldus Plugge. “Zonder dat commitment blijft ESG iets van enthousiaste individuen en niet van de organisatie.”

In plaats van ESG te benaderen als beperking, zagen deelnemers het steeds vaker als versterker van hun businessstrategie. Plugge: “Belangrijk voor het succes is dat de vraag verschuift van ‘hoe voldoen we?’ naar de vraag hoe dit kan helpen om betere producten, diensten en samenwerkingen te ontwikkelen.”

“Organisaties die ESG integreren met hun businessstrategie zijn in staat concrete waarde te creëren voor hun klanten en de maatschappij. Zeker als ze daarbij ondersteund worden door wetenschappelijke inzichten, digitale keuzes en slimme samenwerkingen in ecosystemen. Zo kunnen zij relevant blijven in een snel veranderende wereld.”