Europese rechters rekken btw-koepelvrijstelling overheden op

Organisaties in de publieke sector, waaronder zorginstellingen, gemeenten en onderwijsinstellingen, kunnen door toepassing van de zogenoemde btw-koepelvrijstelling samenwerken zonder dat btw wordt geheven. Bepaalde diensten die voorheen uitgesloten waren van deze vrijstelling, komen daar nu wellicht tóch voor in aanmerking voor de vrijstelling.

Het gaat hier specifiek om zaken als ICT-diensten die ook commercieel worden aangeboden, facilitair beheer (schoonmaak, catering), vastgoedexploitatie en detachering tegen marktprijs. Tot nu toe worden deze diensten uitgesloten van de btw-koepelvrijstelling als zij ook diensten aanbieden buiten de publieke sector.

Dat ze nu toch mogen meedoen is het gevolg van een uitspraak van het Hof van Justitie EU in een zaak die speelt in Spanje. Die maakt een einde aan de categorische uitsluiting van bepaalde diensten binnen overheden. Accountants- en adviesbureau Baker Tilly wijst instellingen op die mogelijkheid. Aanleiding is een uitspraak in een Spaanse zaak over dit onderwerp.

Het Hof van Justitie EU stelt dat btw-koepelvrijstelling op diensten van algemene aard kan leiden tot concurrentievervalsing, maar dat dit geen reden mag zijn om dergelijke diensten principieel uit te sluiten. Het categorisch uitsluiten van btw-koepelvrijstelling kan niet.

Deze uitspraak kan ook in Nederland gevolgen hebben. Diensten die voorheen expliciet uitgesloten waren, kunnen nu wellicht tóch in aanmerking komen voor toepassing van de btw-koepelvrijstelling. Daarvoor is dan vereist dat die diensten direct nodig zijn voor de btw‑vrijgestelde (of onbelaste) activiteiten van een lid van de koepel.

Uit de uitspraak volgt dat dit met name zal gelden voor diensten van algemene aard die vanuit technisch of praktisch perspectief evident nodig zijn voor de vrijgestelde prestaties, zoals schoonmaakdiensten in zorg en onderwijs. Er lijkt nu ruimte voor een bredere toepassing van de btw-koepelvrijstelling, afhankelijk van de specifieke feiten en omstandigheden van het geval.