Dollar stijgt door olie, niet door oorlogsdreiging

De financiële markten reageren nerveus op operatie Epic Fury en de snelle machtsverschuiving in Iran. Mojtaba Khamenei, de zoon van de gedode Iraanse leider Ali Khamenei, lijkt op weg om de opvolger van zijn vader te worden. Volgens Iraanse media is hij zelfs al benoemd. Analisten verwachten dat Khamenei dezelfde politieke koers vaart als zijn vader. Dat belooft weinig goeds voor een snel einde van het conflict – en dat speelt de dollar in de kaart.

De Amerikaanse munt steeg na de plotselinge aanval van Israël en de Verenigde Staten zelfs nog sneller dan bekende veilige havens zoals de Zwitserse frank en de Japanse yen. Toch is het te makkelijk om die drie munten over één kam te scheren. De rally van de dollar is niet zozeer het gevolg van toenemende geopolitieke onzekerheid, maar vooral van de oplopende olieprijs. De prijs voor een vat Brent is door het conflict omhoog geschoten van iets meer dan 70 tot bijna 85 dollar.

Wanneer gaat de rugwind liggen?
Het is maar de vraag hoe lang de dollar profiteert van die rugwind. Woensdag lijkt de olie-opmars al te stokken. Handelaren namen winst en wezen erop dat fysieke leveringen vooralsnog niet structureel zijn geraakt. De marktprijs bevat dus vooral een risicopremie en nog geen feitelijke aanbodschok. De dollarstijging heeft dan ook een wankele basis.

Zolang de Straat van Hormuz – waar een vijfde van de wereldolieproductie doorvaart – open is, kan de risicopremie net zo snel verdampen als zij is opgebouwd. Een stabilisatie of lichte daling van Brent zou de inflatie-impuls temperen. Hierdoor ontstaat ruimte voor de Federal Reserve om de beleidsrente te verlagen. Het vooruitzicht dat de door president Donald Trump aangewezen Kevin Warsh in mei het stokje als Fed-voorzitter overneemt van Jerome Powell, was voor de valutawereld al aanleiding om voor te sorteren op een dalende dollar.

Liever een lagere dollarreserve
Op de wat langere termijn neemt de druk op de dollar ook toe, omdat veel landen zich zorgen maken over de grote invloed die de Verenigde Staten via de eigen munt op het internationale financiële stelsel heeft. Het aandeel van de dollar in de wereldwijde valutareserves is sinds 2001 gedaald van 71 naar 57 procent.

Het gaat nog heel veel jaren duren voordat een andere munt de dollar naar de kroon kan steken. Maar als de strijd in Iran voorbij is en de olieprijs een stap terugdoet, kan de dollar zomaar een stuk kwetsbaarder zijn dan de opmars van de afgelopen dagen doet vermoeden.