Dit is wat er (niet) gaat gebeuren tegen de hoge energieprijs

De eerste tien dagen oorlog in het Midden-Oosten hebben de Europese belastingbetalers al “3 miljard euro extra aan import van fossiele brandstoffen gekost”. Dit zegt voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen.

Hoe komt ze aan dit kostenplaatje?
Dat is onbekend, het zal de berekening zijn van wat er wordt verstookt en de  dagprijzen van de fossiele brandstof.

Hoe erg is dit?
In absolute bedragen is dit niet zo veel. Het totale energieverbruik in de EU kost jaarlijks ongeveer 1,2 tot 1,6 biljoen euro per jaar (1.200–1.600 miljard euro). Dat is gemiddeld 3,3 tot 4,4 miljard euro per dag. De extra kosten zijn op dit moment 0,4 procent van wat normaal gesproken de jaarlijkse uitgaven zijn in Europa.

Niks aan de hand dus?
Jawel, de mensen voelen dit bij de pomp. Er wordt al gewaarschuwd dat allerlei sectoren ook gaan lijden onder de hoge energiekosten. Boeren en tuinders bijvoorbeeld.

Kan de EU ingrijpen?
Niet meteen, maar er gebeurt wel iets. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) heeft besloten 400 miljoen vaten olie vrij te geven uit de strategische voorraden van de aangesloten landen. Nederland draagt daar 5,4 miljoen vaten aan bij, melden Haagse bronnen. De hoop is dat de gespannen energiemarkt hiermee kalmeert.

Kan er nog meer gebeuren?
Teruggaan naar de import van Russische energie om de stijgende energieprijzen, daar wordt over gesproken. Maar het is onwaarschijnlijk datd dit zal gebeuren. Het zou een “strategische blunder zijn”, aldus Von der Leyen. “Het zou ons afhankelijker, kwetsbaarder en zwakker maken.”

Is dit een impuls voor groene energie?
Kijk daar maar niet raar van op. De EU moet daarom vasthouden aan haar langetermijnstrategie voor minder fossiele brandstoffen, zei Van der Leyen. De Commissie is maatregelen voor het terugdringen van de energieprijs op korte termijn in kaart aan het brengen.

Maar wat nu op de korte termijn?
Qua maatregelen kijkt de Europese Commissie of het lidstaten bij kan staan met gezamenlijke inkoop van energie, mogelijke subsidies voor gas en het eventueel afspreken van een maximumprijs voor gas. De Commissie roept deze week de EU-landen ook opnieuw op te kijken naar de belastingen op elektriciteit.

Is dat de oplossing?
Geen idee, want veel van wat kan betreft nationale in plaats van Euoprese kwesties. Wat belastingen en heffingen betreft, is dit een nationale bevoegdheid. Maar het is ook waar dat sommige lidstaten elektriciteit veel zwaarder belasten dan gas. Er is ruimte voor verbetering, zo verzucht Van der Leyen.