Het Europees Parlement heeft met een grote meerderheid een resolutie aangenomen met wetgevingsaanbevelingen tegen agressieve belastingplanning en -ontwijking door multinationals. De voorstellen moeten leiden tot meer transparantie, coördinatie en convergentie van het vennootschapsbelastingbeleid in de Unie, maar het is aan de lidstaten of het zover komt.

Het EP is erop gebrand de lidstaten ervan te overtuigen actie te ondernemen tegen dubieuze belastingpraktijken. De vastberadenheid vloeit onder meer voort uit het 'luxleaks' schandaal, waaruit bleek dat honderden multinationals zich in Luxemburg hadden gevestigd waar ze sindsdien amper vennootschapsbelasting betalen.

De resolutie met wetgevingsaanbevelingen is aangenomen met 500 stemmen voor, 122 tegen en 81 onthoudingen. De Europese Commissie zal binnen drie maanden op elk aan de voorgestelde maatregelen moeten reageren, ook als ze geen wetgevingsinitiatief onderneemt.

"Deze resolutie toont aan dat het EP en de Europese burgers vastberaden zijn iets te doen aan multinationals die zich kunnen vestigen waar ze willen om maar zo weinig mogelijk belasting te betalen. Het luxleaks schandaal onthulde de schaal waarop deze internationale bedrijven wegkwamen met extreem lage aanslagen, waardoor er minder belastinggeld overblijft voor scholen, ziekenhuizen of het inlopen van nationale schulden", zei co-rapporteur Anneliese Dodds (S&D, VK).

"Het vermijden van vennootschapsbelasting kost nationale schatkisten jaarlijks tientallen miljarden aan inkomsten, leidt tot oneerlijke concurrentie tussen bedrijven en ondermijnt het vertrouwen van Europese burgers in de staat en politiek. Snelle aanname van de door ons en de OESO voorgestelde maatregelen zou een uitgelezen kans betekenen, niet alleen om de belastinginkomsten te verhogen, maar ook om eerlijkere belastingconcurrentie te bewerkstelligen", aldus co-rapporteur Lud?k Niedermayer (EVP, CR).

Aanbevolen wetgevende maatregelen

De wetgevingsaanbevelingen bouwen voort op het werk van de Speciale Commissie Belastingafspraken, wiens aanbevelingen tijdens de plenaire zitting van 26 november zijn goedgekeurd. EP-leden roepen de Commissie onder meer op om:

• Voor juni 2016 met een voorstel te komen om bedrijven te verplichten per land verslag te doen van gemaakte winst, betaalde belasting en ontvangen subsidies.

• Een voorstel te doen voor een 'Fair Tax Payer' keurmerk.

• Een gezamenlijke belastinggrondslag (CCTB) voor bedrijven te introduceren, die later ook geconsolideerd moet worden (CCCTB).

• Een voorstel te doen voor een gemeenschappelijk belastingidentificatienummer.

• Een voorstel te doen voor betere bescherming van klokkenluiders
• voorstellen te doen voor waardoor grensoverschrijdende belastingconflicten beter opgelost kannen worden.

• een voorstel te doen voor een mechanisme waarmee lidstaten elkaar kunnen informeren als ze belastingmaatregelen willen nemen die de belastingheffing in andere landen beïnvloeden.

• een inschatting te maken van het belastinglek (verschil tussen verschuldigde vennootschapsbelasting minus wat is betaald).

• het mandaat van de Raadswerkgroep Vennootschapsbelastingen te versterken en de transparantie hieromtrent te vergroten.

• richtlijnen voor te leggen voor "patent boxen" om te voorkomen dat hier misbruik van wordt gemaakt.

• met gemeenschappelijke definities te komen voor termen als 'permanente vestiging' en 'economische substantie' teneinde te kunnen garanderen dat belasting wordt betaald waar waarde wordt gecreëerd.

• te komen met een gemeenschappelijke definitie voor "belastingparadijzen" en met maatregelen voor diegenen die e gebruik van maken.

• het kader voor geldstromen binnen dezelfde bedrijven (transfer pricing) te verbeteren.

Volgende stappen

De Commissie heeft drie maanden de tijd om op alle aanbevelingen te reageren, ofwel met een wetgevingsvoorstel ofwel met een verklaring waarom ze een aanbeveling niet opvolgt.

Ondertussen heeft het EP ingestemd met een nieuw mandaat voor zes maanden voor de speciale commissie belastingafspraken. Die commissie gaat onder meer toezien op de wetgevingsinitiatieven die nu en in de toekomst worden ontplooid en zal ook nader onderzoek doen op basis van materiaal dat de lidstaten en de Raad ter beschikking stellen. Ook zal ze de opvolging van de afspraken die zijn gemaakt in OESO en G20-verband nauwgezet volgen.