De overheid maakt zich zorgen over de interesse van de mensen omtrent hun pensioen. Wie afgelopen zomer het drieluik van Zwarte Zwanen op de NPO bekeek wil

Door Lobke van Vulpen
 
De problemen van V&D, die veroorzaakt zijn door het leegtrekken van de reserves van het bedrijf door Amerikaanse private equity firms, zijn samengevat de resultante van de wens om grote positieve resultaten te maken voor Nederlandse pensioenfondsen. 

Zelf vind ik mijn pensioenleeftijd een abstracte gedachte, zoiets als ‘wat wil je later worden’. Er vanuit gaande dat ik moet doorwerken tot en met 70, ik niet voortijdig zal komen te overlijden en dat AOW dan nog zal bestaan, heb ik nog 35 werkende jaren te gaan. Als ik alle bijbaantjes, kranten- en folderwijken meetel, heb ik er pas 22 jaar op zitten en duurt het nog ruim 1,5x voor het pensioen in gaat. 

De vraag is dus wat ik aan uitgaven denk te hebben over 35 jaar en hoe ik dat ga bekostigen. Dat zijn nogal wat variabelen, want:
- Ben ik dan nog gezond?
- Staat Nederland dan nog niet onder water?
- Hoe zit het dan met de economie?
- En wat zal de politiek doen? 
Maar ook: Wil ik wel tot en met mijn 70ste werken en wil ik wel afhankelijk zijn van dat pensioen?

Eerlijk gezegd ben ik niet zo’n ster in ‘we zien wel’. Echter 35 jaar vooruit kijken is ook iets te veel van het goede. Dus regel ik wat ik nu kan en wil regelen. Een wijsheid uit de tijd van onze opa’s en oma’s: ‘Het eerst verdiend is het geld dat je niet uitgeeft’.

De huidige spaarrente versus de gemiddelde hypotheekrente laat alvast een mooie besparing zien. Dan zou je inderdaad de termijn van 30 jaar ten aanzien van de hypotheekrenteaftrek niet optimaal benutten. Daar staat tegenover dat als je een aftrek hebt tegen 42 procent, je 58 procent nog altijd niet terugkrijgt. En laten we eerlijk zijn, de hypotheek terugbetalen moet ook echt een keer.

Heeft dat aflossen dan nog invloed op andere posten? Ja, minder hypotheekrenteaftrek resulteert in een hoger verzamelinkomen (kort samengevat het totaal van Box 1, 2 en 3). Dit verzamelinkomen wordt onder andere als toetsingsinkomen gebruikt voor de kinderopvangtoeslag en de zorgtoeslag. Door een hoger toetsingsinkomen zou je in een andere staffel terecht kunnen komen waardoor je iets minder toeslag ontvangt. Laten we eens uitrekenen wat het nu scheelt per maand; stel dat we 20.000 euro aan spaargeld hebben, tegen een rente van 0,8 procent, dan levert dat 160 euro aan rente op per jaar, dat komt neer op zo’n 13 euro per maand. 

Stel dat de hypotheekrente 4 procent bedraagt en je de ruimte hebt om die 20.000 euro af te lossen dan scheelt dat aan rente op jaarbasis 800 euro, zijnde 66 euro per maand. Vervolgens krijg je wel minder belastinggeld terug; 42 procent van 800 euro = 336 euro. Totaal levert je dat dus zo’n 300 euro netto per jaar op. Geen vetpot. Die 300 euro is echter per jaar en dien je te vermenigvuldigen met de looptijd van je hypotheek. Als we uitgaan van een resterende looptijd van nog eens 20 jaar dan komen we totaal uit op 6.000 euro.

En stel je dan eens voor dat het je vier jaar kost om weer 20.000 euro bij elkaar te sparen en je herhaalt bovenstaande nog een keer. Dan gaan we er vanuit dat rentepercentages et cetera niet wijzigen dan levert dat over de hele looptijd 4.800 euro op. Totaal dus ruim tienduizend euro! 

En dan nu terug naar dat pensioen. Stel we schaffen het pensioen af en verdisconteren dit in ons salaris, dan weet iedereen daadwerkelijk dat er niets meer geregeld is. Dit in tegenstelling tot nu waarbij veel mensen denken dat het goed geregeld is en te laat blijkt dat dit niet het geval is. 

Ik hoop dat wanneer men wéét dat er niets is geregeld, mensen aangezet worden tot nadenken en actie ondernemen. Ofwel iets behoudender gaan leven. En als we het dan kunnen opbrengen om de verleiding van dertig jaar renteaftrek te weerstaan en met wat meer structuur aflossen, dan ontstaat ook de ruimte om financieel na te denken over later en dit ook om te zetten in actie.

Lobke van Vulpen (getrouwd, één zoon) is Hoofd Consolidatie en Fiscale Zaken bij Brokking Holding B.V. en gespecialiseerd in o.a. jaarafsluiting, consolidatie en fiscaliteit. Ze begon haar carrière bij Deloitte, stapte daarna over naar een regionale speler en belandde vervolgens in het bedrijfsleven. Op werkgebied is zij gedreven, soms een tikkeltje eigenwijs en houdt zij ervan om samen naar een doel te streven en zich hier flink in vast te bijten. Humor, zelfspot, gedegen kennis en wederzijds respect zijn kernwoorden die zij al werkend nastreeft.