Ambtenaar zijn: stoffig en saai? Nee, uitdagend en spannend. Met die boodschap trekt Wassila Hachchi, controller/financieel adviseur bij het ministerie van Economische Zaken, ten strijde tegen de vooroordelen. Die ambassadeursrol vervult ze na de verkiezing tot jonge ambtenaar van het jaar.

Hachchi wist al vroeg in haar carrière dat ze niet in het bedrijfsleven wilde werken. Ze kwam tot die conclusie na kennismaking met het bedrijfsleven (onder andere met Procter & Gamble en Unilever) tijdens haar studie bedrijfskunde.

‘Ik vond daar te weinig maatschappelijke relevantie.’ Later deed ze voor haar afstuderen een onderzoek naar de eenwording van het Europees luchtruim. ‘Op de grond zijn we al één, nu in de lucht nog.’ Die opdracht trok haar vanwege het publieke karakter vele malen meer.

Ze bezocht vervolgens een open dag van de luchtmacht, maar kwam uiteindelijk bij de logistieke kant van de marine in Den Helder terecht. ‘Als officier logistieke dienst ben je verantwoordelijk voor de administratie aan boord van schepen, maar regel je ook voeding en houd je vanuit de havens waar de marineschepen aanmeren contact met ambassades.’

In haar marinetijd is ze in Denemarken en op de Canarische eilanden geweest, maar ook in Engeland en Barcelona. Na de logistieke kant, verkaste ze naar de planning en control van de marine, een net opgezette functie waarin ze met name bedrijfsprocessen moest beschrijven en proberen te verbeteren.

‘Dat bleek lastig in een militaire organisatie. Processen werken al jaren hetzelfde en er heerst een sterke hiërarchie. Om wat te veranderen, moet je vasthoudend zijn.’


Nominatie
Hachchi had ambitie, maar die kon ze niet altijd verwezenlijken bij de Koninklijke Marine. Vandaar dat ze besloot verder te kijken. ‘De werkvelden beleid en begroting trokken me en vandaar dat ik bij het ministerie van EZ heb gesolliciteerd.’

Ze werd aangenomen als controller/financieel adviseur van de afdeling Begroting & Beleid van de Directie Financieel Economische Zaken. Met als specialisme telecommunicatie bemoeit ze zich nu met de begroting, de verantwoording van de uitgaven en beleidsadvisering.

Op het moment van spreken is ze net bezig met de begroting voor 2009 op te stellen. Ze is zojuist in het dossier over high definition television gedoken. Hachchi: ‘Veel mensen hebben een televisie die HDready is. Dat wil zeggen dat je een zeer hoge kwaliteit beeld hebt, maar televisieproducenten zenden nog niet uit in HD.

Ze vinden dat een te dure investering in apparatuur en dergelijke. We lopen als Nederland daarin achter op de rest van Europa, terwijl Europa weer achter ligt op de Verenigde Staten. Als EZ zouden we graag een impuls geven aan de ontwikkeling van HD-televisieprogramma’s. Ik kijk bij zo’n dossier met een financiële bril.’

Nog maar net in haar nieuwe functie, werd ze gebeld door Futur, een netwerk voor jonge ambtenaren. Haar vorige werkgever, het hoofd van haar afdeling bij de marine, had haar aangedragen voor de verkiezing jonge ambtenaar van het jaar. Of ze die nominatie accepteerde. Hachchi: ‘Ik zei meteen ja. Ik vind namelijk dat het nogal schort aan een reëel beeld van de carrièremogelijkheden in een ambtenaarsfunctie. Daar wilde ik met de nominatie wat aan doen.’

Er lopen echt niet allemaal grijze pakken rond, ook niet in finance, constateert Hachchi. ‘De overheid is een aantrekkelijke werkgever voor jonge, ambitieuze mensen. Je werkt er aan dossiers die een echte impact hebben op de samenleving. Het is niet alleen winst maken dat de klok slaat.’

Haar leidinggevende bij de marine beschreef haar als ‘een gedreven en ambitieuze, jonge ambtenaar die met passie haar werk doet en een bijzonder persoon die initiatieven neemt, creatief is en buiten de gebaande paden durft te gaan. Van Wassila zul je meer horen, let op mijn woorden.’

Ze hoorde het beduusd aan. Waar blijkt uit dat ze van de geëffende paden afwijkt? Hachchi komt met een voorbeeld: ‘Bij de marine waren we bezig met het inzichtelijk maken en verbeteren van bedrijfsprocessen, terwijl de organisatie zeer gericht is op rangen. Dan moet je bijvoorbeeld tegen een kolonel zeggen dat zaken ook anders kunnen.

Daar waren ze niet altijd van gediend, maar ik probeerde wel – op basis van een goed verhaal – het punt over te brengen. Later kreeg je dan wel eens te horen dat ze toch aspecten van mijn advies hadden overgenomen. Je moet het durven om zo iemand aan te spreken.’

Vier finalisten gingen op 24 januari in theater RASA in Utrecht de strijd met elkaar aan. Ze moesten drie opdrachten uitvoeren: het voeren van een debat, meedoen aan een simulatie van een crisis (de A2 onder water) en een toespraak houden over een onderwerp naar keuze.

Hachchi kwam aan het einde van de dag als winnaar uit de bus. ‘Ik heb – denk ik – de vakjury overtuigd met mijn betoog wat ik wil bereiken met de titel.’


Perfect plaatje
Vrouw en Marokkaans-Nederlandse. Dat past perfect in het plaatje van positieve discriminatie. Maar daar is Hachchi niet op gekozen. ‘Er stonden woorden als gedreven, ambitieus en passie. Het gaat dus om mijn kwaliteiten als persoon, als Wassila. Inderdaad ik pas in het plaatje. Maar ik zie de beide aspecten slechts als meepakkertjes, een soort package deal.

Ons land kent een samenleving met invloeden en verschillen uit diverse landen, aan de overheid de uitdaging deze diversiteit binnen te halen, te gebruiken en binnen te houden. De overheid moet om succesvol te zijn aansluiten bij de samenleving. De overheid is dienend en van de burger: of diegene nu man, vrouw, autochtoon, allochtoon, gelovig, atheïst, homo of hetero is.

De beste manier om aansluiting te bereiken, is om een werknemersbestand te hebben dat een representatieve afspiegeling van de samenleving is.’ Bij haar afdeling werken Nederlandse medewerkers maar ook mensen die oorspronkelijk uit Bulgarije, Iran, Turkije en Suriname komen. Maar kent de financiële functie over het algemeen die diversiteit?

‘Ik zou het niet weten. Bij mijn weten kiezen allochtonen vaak voor een functie met aanzien, zoals dokter of advocaat. In dat rijtje zou finance niet misstaan. Want waar heb je meer aanzien dan daar waar het gaat over de verdeling van de financiën?’

Hachchi ontpopt zich als een echte ambassadeur. Zo een die hardnekkige vooroordelen op verjaardagspartijtjes, maar ook op congressen probeert weg te nemen. ‘Toen ik nog bij de marine werkte, vroegen ze me of ik de ganse dag G.I. Jane aan het spelen was. Als je dan vertelt wat de werkelijkheid is, gaat er een hele wereld voor ze open. Ambtenaar zijn is spannender dan iedereen denkt.’

Als winnaar krijgt Hachchi een kijkje in de keuken van verschillende overheidsinstanties of aan overheid gelieerde organisaties. Ze gaat naar het pensioenfonds ABP, loopt stage bij minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken en bij haar eigen minister Van der Hoeven en staatssecretaris Heemskerk, bezoekt de burgemeester van Almere Annemarie Jorritsma en loopt mee met commissaris van de koningin Max van den Berg.

Als toetje mag ze met consultancybureau BMC mee naar Kroatië om daar de modernisering van de sociale zekerheid te bekijken. Hachchi: ‘Ik val met mijn neus in de boter. Of het nog wel te combineren is met mijn eigen werk? Jawel, maar ik probeer afspraken zoveel mogelijk rond de lunch te plannen en afspraken in de tijd uit te smeren.

Daarnaast is mijn werkgever erg trots en krijg ik de ruimte. Het belangrijkste blijft natuurlijk wel mijn echte werk, de begroting, de verantwoording van uitgegeven financiën en beleidsadvisering.’ Daarnaast is ze ook nog in een afrondend stadium van haar studie bestuurskunde.

Een aantal winnaars van vorige edities van deze verkiezing kwam op hoge posities terecht. Eén van hen schopte het zelfs tot staatssecretaris. Iets voor Hachchi? ‘Je weet het nooit’, zegt ze nuchter. ‘Ik zou het leuk vinden om meerdere bestuurslagen van verschillende overheden te doorlopen.

Daarmee krijg je een breed beeld van de overheid. Vandaar ook dat die kijkjes in de keuken me erg aanspreken. Slechts een ding weet ik zeker: over tien jaar werk ik nog steeds bij de overheid. Ik ga niet weg. Ik voel me echt thuis bij de overheid.’


PERSOONLIJK
Naam: Wassila Hachchi
Leeftijd: 27
Organisatie: Ministerie van Economische Zaken
Functie: Controller/financieel adviseur Dienst Financieel Economische Zaken Opleiding: Bedrijfskunde, momenteel bezig met bestuurskunde
Carrière: Eerst aan de slag gegaan bij de logistieke tak van de marine om vervolgens daar aan de planning en control te werken. Vervolgens stapte ze over naar het ministerie van Economische Zaken om daar als controller/ financieel adviseur voor de Directie Financieel Economische Zaken te gaan werken.
Hobby’s: Passie is dansen (jazzballet), ze sport graag (hardlopen, fitness en zwemmen) en verder houdt ze van reizen (Verenigde Staten en Midden- Oosten).

TEAM
Aantal fte Directie Financieel Economische Zaken: 39 fte. Twee afdelingen: Begroting en Beleid en Bedrijfsvoering.
Belangrijkste issues: ‘Begroting, verantwoording en beleid.’
Typering team: ‘Professionele mensen en zeer prettig en sociaal in de omgang.’
Budget Directie Financieel Economische Zaken: P&Obudget 2, 965 miljoen Financiële systemen: SAP en Iboss