Het is de in stilte gekoesterde droom van menig controller om op een mooie dag wakker te worden als CFO van een aanzienlijk bedrijf. Maar het is als met vele dromen, de werkelijkheid is altijd anders. Het verschil tussen deze functies is groter dan vaak gedacht wordt. Bij de functie van controller ligt de nadruk in het algemeen meer op management vaardigheden: hoe bereiken we bepaalde doelstellingen?

Een CFO houdt zich echter veel meer bezig met beleidsbepaling en daarbij gaat het dus vooral om leiderschapskwaliteiten. Hoewel beide zaken complementair zijn en elkaar geenszins hoeven uit te sluiten, is dit ook de reden waarom een uitstekende controller nog geen succesvolle CFO hoeft te zijn (en andersom).

In het begin van je loopbaan is het daarom handig om onder goede CFO’s te werken en de kunst zoveel mogelijk af te kijken in de vorm van best practices. Zo voorkom je onnodige fouten en hoef je het wiel later niet zelf opnieuw uit te vinden. Ook kun je zo een beeld vormen van je eigen geschiktheid als CFO.

Het maakt natuurlijk een groot verschil of je doorgroeit als controller in hetzelfde bedrijf naar de functie van CFO of dat je in een ander bedrijf begint. Een controller die doorgroeit binnen hetzelfde bedrijf moet vooral de valkuil ontwijken te blijven werken als controller. Stel dus zo snel mogelijk een nieuwe controller aan. Zo voorkom je dat de verantwoordelijkheden van een controller en een CFO door elkaar gaan lopen.

Bij het aanvaarden van een CFO functie in een nieuw bedrijf is het vooral zaak nare verrassingen in de aanvang te voorkomen. Het is daarom aan te raden te beginnen met het vaststellen van de huidige en toekomstige cashflow. Vlak daar achteraan komen kennis van de belangrijkste kengetallen van de business en een inventarisatie van de belangrijkste risico’s en beheersingsmaatregelen. Zo weet je zeker dat het bedrijf de komende periode ook nog blijft bestaan.

In beide gevallen is het vooral van belang dat je de to-do list achtige aanpak van een controller zo snel mogelijk los laat. Het grote voordeel als CFO is dat je vrijwel alles kunt delegeren. In de plaats daarvan komt echter het verkrijgen van een meer intuïtief begrip van de business, het ontwikkelen van een visie daarop en communicatie daarover met je collega’s en staf.

Een CFO is vaak in gesprek met medewerkers, managers, adviseurs en analisten. Die nadruk op communicatieve vaardigheden is een grote verandering voor menig controller. Anders gezegd: je wórdt CFO door je IQ prestaties, maar als je het bent telt vooral je EQ en dat stelt eisen aan je persoonlijke groei. Zo bezien is CFO worden niet het einde van je loopbaan, maar een nieuw begin.


Christo Kalter, financieel directeur OAD Groep en CFO of the Year 2006 (niet-beursgenoteerd)