Toename kredietverzekeringsclaims door lage olieprijs

Kredietverzekeraar Atradius heeft over 2016 aanzienlijk meer schade uitbetaald aan Nederlandse klanten met afnemers in olieproducerende landen dan in 2015. Dit komt mede door de historisch lage olieprijs, die in 2016 een dieptepunt bereikte. Atradius verwacht dat de olieprijzen tot 2018 stabiel zullen blijven, maar ziet ook een aantal belangrijke risico's.

De olieprijs is het laatste kwartaal van 2016 gestegen tot rond de USD 55 per vat, komende van een record laag niveau van USD 27 per vat eerder dat jaar.

De gevolgen van die extreem lage olieprijs hebben zich in diverse olieproducerende landen laten gelden in een toename van overheidsschulden en faillissementen. Hierdoor zijn ook afnemers van Nederlandse klanten geraakt, waardoor zij in betalingsproblemen werden gebracht. Het gaat dan vooral om afnemers in Saoedi-Arabië en Dubai, waar het aantal schade-uitkeringen toenam met respectievelijk 400 en 140 procent. Ook in Qatar en Koeweit werden bedrijven hard geraakt door de lage olieprijs. In Europa keerde Atradius vier keer vaker uit op kredietverzekeringsclaims die zij ontving op afnemers in olieproducent Noorwegen.
 
Dynamiek verschilt per land
Hoewel alle genoemde landen negatieve effecten ondervinden van de lage olieprijs, verschilt de mate waarin zij deze kunnen opvangen. Saoedi-Arabië heeft enorme financiële buffers, maar is ook voor 76 procent van zijn export afhankelijk van olie, waarmee het circa 60 procent van de overheidsinkomsten verdient. De lage olieprijs zorgde hier in 2016 voor een overheidstekort dat boven de 12 procent uitkwam. 

Dubai heeft een vrij gediversifieerde economie, maar de olieprijs gecombineerd met regionale achteruitgang schaden de inkomsten uit het toerisme en het investeerderssentiment. Bahrein is uiterst kwetsbaar voor olieprijzen, maar kent een relatief goed gediversifieerde economie. Grote investeringen in infrastructuurprojecten ondersteunden de economische groei in 2016. Dat verklaart wellicht dat Atradius hier in plaats van een toename, een afname van het aantal kredietverzekeringsclaims noteerde. Noorwegen liet juist een stijging van de faillissementen zien in 2016, met 2 procent tot 4.544. Het land kent daarnaast een hoge werkloosheid.

Olieprijsontwikkeling
“Ondanks dat de olieprijs enigszins is hersteld, verwachten we dat veel olie-exporterende landen opnieuw een uitdagend jaar tegemoet gaan, wat zou kunnen leiden tot een verdere toename van de claims in 2017”, zegt John Lorié, hoofdeconoom van Atradius. “De prijs blijft onder de fiscale break-even kosten van de meeste landen en de meeste olieproducenten hebben onvoldoende voortgang gemaakt in het adresseren van een te grote afhankelijkheid van olie voor export en overheidsinkomsten. Olieprijzen hebben een aanzienlijke invloed op het vaststellen van het risico van zakendoen in een land en met prijzen die zich rond de USD 56 per vat stabiliseren, zijn we duidelijk nog niet uit de problemen.”