Vorige week was ik bij de uitreiking van de jaarlijkse prijs voor de 'Slimste organisatie van Nederland'. Deze prijs wil een onafhankelijke erkenning zijn voor organisaties die hun informatiehuishouding op een zeer innovatieve, slimme en opvallende manier hebben ingericht. Uit 40 inschrijvingen werd uiteindelijk de Brandweer Amsterdam Amstelland de grote winnaar. De organisatie kreeg zowel de prijs van de jury- als de publieksprijs.


Ik was bijzonder blij met het feit dat de brandweer alle prijzen in de wacht sleepte. De reden daarvoor is de manier waarop hun informatievoorziening en het business intelligence traject tot stand is gekomen: geheel bottom-up! De kracht daarvan is dat de brandweer nu een brandpreventie-dashboard en analyseprogramma heeft dat van de mensen is die daar dagelijks mee werken. Iedere betrokkene ziet meteen de toegevoegde waarde voor het werk van de brandweer en evenzo belangrijk: iedere betrokkenen ziet welke invloed hij/zij heeft op het eindresultaat. Over resultaten gesproken: met behulp van het dashboard en analyseprogramma komen er minder branden voor en worden de branden die er zijn sneller geblust. Indrukwekkend.

In eerdere blogs heb ik aandacht besteed aan het feit dat het bij het gericht verbeteren van prestaties gaat om een delicate balans tussen sturing van bovenaf en zelforganiserend vermogen van onderop (verticale balans). Met als bijeffect een verbeterde samenwerking in de waardeketen (horizontale balans).

Zie onderstaande figuur.


Het winnende project van de brandweer Amsterdam Amstelland is een prachtig praktijkvoorbeeld van bovenstaande balans. Het initiatief voor het project kwam vanuit de werkvloer. Éen van de medewerkers had een idee en is daarmee naar de leiding van het korps gegaan. Die vond het een uitstekend plan en heeft een budget vrijgemaakt waarbinnen het idee verder uitgewerkt kon worden.
Daarnaast hield de leiding vinger aan de pols voor wat betreft de te behalen eindresultaten (de sturing van bovenaf). De leiding heeft vervolgens voldoende vertrouwen geschonken aan de initiatiefnemers om het project verder inhoudelijk vorm te geven. Dat is uiteindelijk gebeurd waarbij steeds meer brandweermensen betrokken raakten vanwege het enthousiasme dat dit traject losmaakte (steeds sterker wordend zelforganiserend vermogen).

Het gevolg daar weer van was dat eveneens instanties buiten de brandweer (maar wel binnen de waardeketen rondom het brandbestrijdingsproces) betrokken raakten: buurten, gemeenten, politie, verzekeraars. Dus ook aan de horizontale balans en samenhang/-werking werd gewerkt.

Ik heb vorige week genoten van de manier waarop een aantal betrokken brandweermensen vertelden over ‘hun’ project. Aan alles kon je zien hoe trots ze waren op wat ze hadden bereikt met elkaar. En ze zijn nog lang niet klaar, lieten ze weten.

Ik stel voor dat we de uitspraak: ‘Zo snel als de brandweer’ vervangen door: ‘Zo slim als de brandweer’! Die kan als inspiratiebron dienen voor alle verbeterinitiatieven die mensen binnen organisaties zijn gestart of nog gaan starten.