Scenario-analyse om corona te overleven

Het is te laat voor risicomanagement. Analyseer nu scenario's om als organisatie te overleven.

Een serie blogs over succesmanagement.

BLOG - Een veel gehoorde vraag die ik de afgelopen tijd krijg vanuit risicomanagement is: "Wat voor financiële impact heeft de Corona crisis nu voor mij en hoe kan ik dat inschatten?" Als risicomanagement expert moet ik helaas bekennen dat risicomanagement je hierin niet zoveel verder helpt.

Door Geert Haisma. Hij is directeur Fully in Control en al 25 jaar gericht op nieuwe ontwikkelingen die doelbereiking effectief en succesvol kunnen maken. Hij is verbonden aan Universiteit Twente en moderator van de public peer group van het Controllers Netwerk.

Risicomanagement heeft niet geholpen bij het tijdig waarschuwen en helpt nu ook niet bij het in kaart brengen van de financiële impact. Want de risico's van omzetdaling, hoge doorlopende kosten, enzovoort doen zich immers al concreet voor en zijn geen risico's meer. De kans is 100 procent geworden.

Het is nu veel interessanter om grip te krijgen op de onzekerheid die iedereen voelt: Wat gaat dit uiteindelijk betekenen voor mijn organisatie en hoe overleven we dit? Daar helpt scenario-analyse om in beeld te brengen welke scenario's zich kunnen voordoen. Om inzicht te krijgen in de mogelijke ontwikkelingen in de nabije en verdere toekomst en daar je strategie op af te stemmen.

Soorten gebeurtenissen

Er zijn feitelijk drie soorten gebeurtenissen die op organisaties afkomen en waarin je de gebeurtenissen kunt onderverdelen. Vanuit deze soorten gebeurtenissen kun je met elkaar brainstormen welke concrete gebeurtenissen voor jouw organisatie relevant zijn.

1) Lagere inkomsten.
Denk hierbij aan omzetdaling, minder inkomsten uit huur of dividend, minder inkomsten uit belastingen voor overheden, etc.

2) Hogere uitgaven.
Denk hierbij aan extra kosten om je organisatie Corona proof te maken, extra serviceverlening aan je klanten die een betalingsregeling willen, extra kosten voor het op gang houden van de economie voor overheden, etc.

3) Afname vermogen.
Door verlaging huurinkomsten en teruggang economie zullen assets minder waard worden. Dit betekent een afwaardering op de balans voor bijvoorbeeld vastgoed, grond, aandelen, etc. Dit geldt voor zowel materiële als immateriële activa.

3 scenario's in de tijd

Om te bepalen hoeveel impact de gebeurtenissen hebben, beoordelen we ze vanuit een drietal scenario's die gekoppeld zijn aan de periode waarin de intelligente lockdown periode van toepassing is. Daarvoor kunnen we 3 periodes van ieder 3 maanden onderscheiden. De eerste periode loopt van begin maart tot eind mei, de tweede gaat over juni-augustus en de derde van september-november. Met behulp van onderstaande tabel kunnen de scenario's voor de verschillende in kaart gebrachte gebeurtenissen worden weergegeven.

Per scenario kunnen de kolommen worden getotaliseerd om het totale financiële effect per scenario te bepalen. Op basis van deze scenario's kan de strategie worden bepaald welke keuzes moeten worden gemaakt om de continuïteit veilig te stellen.

Nadat het inzicht van de scenario's helder is, is de snelheid van belang waarmee keuzes moeten worden gemaakt. Een organisatie is als een mammoettanker. Aanpassen van lopende overeenkomsten en uitgaven kost vaak meer tijd dan je denkt voordat je kosten op een lager en aangepast peil liggen. Wachten met nemen van beslissingen en denken dat het na 28 april weer wat soepeler wordt is de grootste struisvogelstrategie die je maar kunt toepassen. Dus confronteer jezelf ook met de worst case scenario's, denk na over wat dan te doen en neem snel beslissingen.

En als de maatregelen worden versoepeld? Zodra er meer bekend is over een versoepeling dan kan een actualisatie worden uitgevoerd van deze scenario-analyse op basis van voortschrijdend inzicht. De keuzes kunnen op basis van deze actualisatie vervolgens worden bijgesteld.

Voor het bepalen van je strategie tijdens deze crisis verwijs ik naar mijn eerdere blog Crisis? Terug naar de basis

Alle blogs van Geert Haisma voor u op een rij gezet.