'Het gouden aandeel is een instrument uit het verleden dat niet meer past in de huidige tijd. De beste bescherming tegen ongewenste overnames wordt gevormd door het leveren van goede prestaties met een consistente strategie.'

Daardoor komt de waarde van een onderneming in een hoge prijs van het aandeel tot uiting. De vraag is wat je met een herintroductie van het gouden aandeel wilt oplossen. Ieder instrument past in zijn tijd. Het gouden aandeel stamt uit de tijd dat de financiële en industriële wereld veel minder internationaal waren verbonden dan nu.

Overheden wilden hiermee greep houden op de ondernemingen die zij nationaal strategisch van belang achtten. Daarbij ging het veelal om de traditionele zware industrietakken: staalfabrieken, machinebouw en energie. Landen probeerden in vitale delen van de economie hun onafhankelijkheid te beschermen.

Nu is de wereldeconomie zo sterk verweven geraakt dat die bescherming niet meer nodig is, laat staan nog mogelijk zou zijn. Je kunt gerust stellen dat de mix van ondernemingen in de AEX vroeger in hoofdzaak nationaal was terwijl hij nu zeer internationaal is. Dat geldt zeker voor de bedrijfstak waarin wij met SNS Reaal werkzaam zijn, de financiële dienstverlening. In een dergelijke internationale omgeving passen van oorsprong protectionistische nationale maatregelen als het gouden aandeel niet meer.’

Zoden aan de dijk
‘In plaats van defensieve maatregelen te treffen, kan een overheid met een goed voorwaardenscheppend beleid er juist voor zorgen dat het vestigingsklimaat in het land zo aantrekkelijk is dat de ondernemingen bereid zijn in ons land te investeren. Infrastructuur, het fiscale klimaat, excellent onderwijs...

Dat zijn zaken waar overheden grote invloed op hebben. Het zijn tevens de onderwerpen die ondernemingen wegen wanneer zij investeringsbeslissingen nemen. Het creëren van een aantrekkelijk vestigingsland zet meer zoden aan de dijk dan met geforceerde maatregelen als een gouden aandeel greep proberen te houden.

Het opnieuw introduceren van het gouden aandeel zou dan ook een stap terug zijn in het beleid van de terugtredende overheid dat in Nederland al geruime tijd wordt nagestreefd. Het past ook niet in de ontwikkelingen op het gebied van corporate governance die wij hebben doorgemaakt en die bijvoorbeeld in de code Tabaksblat zijn neerslag heeft gevonden. Die code regelt de relatie tussen ondernemingen en haar aandeelhouders.’

Lagere waarde
‘Ik ben ervan overtuigd dat met alle focus op de grote ondernemingen wel eens wordt vergeten dat het midden- en kleinbedrijf verreweg de belangrijkste factor in de nationale economie vormt. Daar wordt het grootste deel van het bruto nationaal product verdiend. Het is dus van groot belang dat de vestigingsvoorwaarden voor het mkb goed op orde zijn.

Er is tot slot nog een argument dat mij als CFO van een bankverzekeraar zeker aanspreekt: met een gouden aandeel wordt de waarde van een onderneming gedrukt. Een eventuele overname wordt er namelijk moeilijker door gemaakt omdat de koper pas echte zeggenschap heeft wanneer hij ook dit laatste gouden aandeel in handen krijgt. Die lagere waarde vormt een belemmering voor de onderneming en hij benadeelt de overige aandeelhouders.

Dat komt een goede werking van de fusie- en overnamemarkt, waarmee het bedrijfsleven uiteindelijk efficiënter wordt, niet ten goede. Dat kan nooit de bedoeling zijn. Het gouden aandeel hoeft wat mij betreft dus niet opnieuw te worden geïntroduceerd.'

Ronald Latenstein, Chief Financial Officer van de beursgenoteerde bankverzekeraar SNS Reaal.