Pieter Lakeman, voorzitter van de Stichting Onderzoek Bedrijfsinformatie heeft ten tijde van het interview een drukke week achter de rug. Zijn boek "Accountants in de fout" is nog maar net gepresenteerd of hij heeft alweer een afspraak in Den Haag om de Eerste Kamer toe te spreken. Het is twee voor twaalf als je het vraagt aan Lakeman. Het kabinet stuurt aan op een nieuwe wet op het toezicht op accountants (WTA). Gelouterd door de vele boekhoudschandalen van de afgelopen jaren, denkt minister Zalm met deze wet nieuwe misstappen van accountants in de toekomst te voorkomen. Lakeman vreest dat met het wetsontwerp de speelruimte van accountants alleen maar toe zal nemen.

Of zijn boek, zijn toespraak voor de Eerste Kamer en andere lobbywerkzaamheden vruchten gaan afwerpen kan Lakeman nog niet zeggen. Zijn doel is in eerste instantie om de onwetendheid die nog veelal heerst rond dit onderwerp, weg te nemen. Lakeman: "Na mijn voordracht voor de Senaat had ik wel het gevoel wat ogen geopend te hebben. Ik had het idee dat men zich niet gerealiseerd had wat de consequenties zijn van de nieuwe WTA. Men had dan ook wel aandacht voor mijn standpunt." Tuchtrecht De grootste omissie van het nieuwe plan is volgens Lakeman het vrijwel volledig verdwijnen van het tuchtrecht. Als de wet wordt goedgekeurd, zal de huidige Raad van Tucht vervangen worden door een zogenaamde Accountantskamer. Lakeman: "Bij die in te stellen Accountantskamer kan men straks met de meeste klachten niet meer terecht. Alleen klachten die betrekking hebben op controle van de jaarrekeningen worden nog in behandeling genomen. Dit soort klachten vormen slechts acht procent van het totaal aantal tuchtklachten. Bij andere hele belangrijke taken van accountants verdwijnt het tuchtrecht, zoals bijvoorbeeld forensische accountancy, het opstellen van een rapport voor de rechterlijke macht, maar ook het opstellen van een jaarrekening." "Zelfs bij misstappen met betrekking tot jaarrekeningcontroles wordt de juridische speelruimte van accountants alleen maar groter. Als een accountant nu een fout maakt, dan wordt hij daarvoor tuchtrechtelijk op de vingers getikt. Straks verschijnt hij alleen voor de Raad van Tucht als aangetoond kan worden dat hij niet integer is of onbekwaam. Beide kwalificaties laten zoveel ruimte over; bijna elke accountant kan zich daaronder uit worstelen. In feite kun je dus zeggen dat het tuchtrecht in zijn geheel wordt afgeschaft." Tussenstap De tuchtklacht geldt nu nog voor meer dan de helft van de gevallen als tussenstap voor de weg naar een eventuele civiele procedure. Lakeman:"Deze stap is nodig om de civiele rechter goed te informeren over het eventuele tekortschieten van een accountant naar relevante accountancymaatstaven. Een civiele rechter mist vaak de kennis en expertise om daar zelfstandig over te kunnen oordelen. Met de nieuwe regeling zullen veel accountants daardoor ten onrechte worden vrijgepleit. Titel: "Accountants in de fout" Door Pieter Lakeman Uitgever: Wind Publishers Prijs: EURO 19,- ISBN 90 732 9900 4 Het volledige interview met Pieter Lakeman staat in het volgende nummer van Chief Financial Officer