Pensioenfonds ABP stopt met beleggen in producenten van fossiele brandstoffen, zoals olie- en gasconcerns.

Het grootste pensioenfonds van Nederland doet dit naar aanleiding van diverse verontrustende klimaatrapporten die recent zijn verschenen. Bijvoorbeeld het klimaatpanel van de Verenigde Naties (VN) toonde eerder dit jaar dat mensen wereldwijd nu al de fysieke gevolgen van klimaatverandering ondervinden. Zonder steviger ingrijpen zou de opwarming van de aarde op een onacceptabel niveau uitkomen.

ABP geeft aan de beleggingen die het nog heeft in de olie- en gassector en de kolenbranche stapsgewijs te verkopen. Het merendeel hiervan zal naar verwachting in het eerste kwartaal van 2023 verkocht zijn. Het gaat om een belegd vermogen van in totaal ruim 15 miljard euro. Dat is bijna 3 procent van het totaal belegd vermogen van het ambtenarenpensioenfonds. Het fonds gaat ervan uit dat dit besluit op de lange termijn geen negatief effect zal hebben voor het rendement van zijn pensioenbeleggingen.

ABP-bestuursvoorzitter Corien Wortmann zegt dat veel deelnemers van ABP en aangesloten werkgevers hebben aangegeven dat zij het belangrijk vinden dat het fonds ook een bijdrage levert om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad. Tot nu toe probeerde ABP in gesprek te gaan met bijvoorbeeld de oliebedrijven waarin het investeert. Dan hoopte het fonds zijn invloed als aandeelhouder te gebruiken om de bedrijven aan te zetten tot vergroening. Maar ten aanzien van de producenten van fossiele brandstoffen ziet het fonds bij nader inzien "onvoldoende kans" om op deze manier een forse versnelling van de energietransitie te bewerkstelligen.

"We zullen onze inspanningen voor de energietransitie nu gaan richten op grootgebruikers van fossiele energie zoals elektriciteitsbedrijven, de auto-industrie en de luchtvaart", zegt Wortmann. ABP wil deze bedrijven die fossiele brandstoffen gebruiken, blijven aansporen om meer te verduurzamen. Voor deze beleggingen scherpt ABP volgend jaar ook zijn beleggingscriteria verder aan. Het fonds wil ook op andere terreinen zoals behoud van natuurlijke grondstoffen, digitalisering en mensenrechten strenger worden.

Op de vraag of het ABP nu ook andere grote pensioenfondsen gaat aansporen stappen te zetten om helemaal niet meer in fossiele brandstofproducenten te beleggen zei Wortmann dat ze hoopt "een inspiratie te zijn voor andere fondsen". "We zullen allemaal een stap moeten zetten."

Greenpeace zegt in een reactie op het besluit dat de stap van het ABP "ontzettend belangrijk is" en "opnieuw duidelijk maakt dat de tijd van kolen, olie en gas voorbijgaat", zegt Faiza Oulahsen, hoofd Klimaat en Energie bij Greenpeace Nederland. "We verwachten deze stap ook van andere financiers, grote vervuilers en overheden", aldus Oulahsen. Ook vakbond FNV reageert positief op het besluit.

ABP is niet de enige grote partij die gehoor geeft aan de maatschappelijke druk om met een duurzamer beleggingsbeleid te komen, al zijn de stappen waarvoor organisaties kiezen niet overal hetzelfde. De Londense vermogensinvesteerder Fidelity International, net als ABP goed voor honderden miljarden aan beheerd vermogen, kondigde dinsdag aan tegen 2030 de CO2-uitstoot van zijn portfolio met de helft te willen verminderen. Fidelity zegt daarbij samen te willen blijven werken met de bedrijven waarin het belegt om de uitstoot van CO2 te verlagen. Pas als bedrijven er niet in slagen binnen drie jaar tijd te vergroenen, stoot Fidelity zo'n organisatie af.