De nu al maandenlang voortwoekerende vertrouwenscrisis op de financiele markten wordt ook steeds meer op andere markten gevoeld. Zelfs op de Nederlandse huizenmarkt, waar de prijzen jaren achtereen zijn gestegen.

Starters worden voorzichting en de huizen in de hogere prijsklasse gaan traag van de hand. De gang is eruit. Met de makelaars in vastgoed gaat het op het ogenblik niet zo goed. En zo zijn er tal van sectoren waarin de crisis zich laat gelden.

De vraag op dit moment is niet zozeer of het grote liquideren is begonnen als wel of de narigheid via inflatie of deflatie tot ons komt. De bekende auteur Bill Bonner (schrijver van onder meer Empire of Debt) is van mening dat wij op dit moment in een gevaarlijke en financieel moeilijke tijd leven.

De lage rentestanden - wie heeft die ook weer veroorzaakt? - hebben geleid tot een ongekend grote populariteit van het begrip hefboom. Het was ongeveer een misdaad om vreemd vermogen te laten liggen. De versnelling wordt nu een tandje lager gezet, hoewel de centrale banken, die tegenwoordig merkwaardig genoeg in daden de inflatie aanwakkeren, dat trachten te verwmijden.

De markten zijn op dit moment meer op deflatie ingesteld. Verwarring alom, aldus Bonner. "Als de centrale bankiers de rente op kortlopende leningen verlagen, dan werkt dat inflatoir. Tegelijkertijd zien wij dat de tarieven voor de langere termijn oplopen, en dat werkt deflatoir. In de Verenigde Staten lijkt de werkloosheid op te lopen (deflatie) en de eens zo machtige greenback daalt, omdat beleggers een nieuwe renteverlaging (inflatie) verwachten."

INTERESSANT
Tijdens de opheffingsuitverkoop worden vergissingen uit het verleden gecorrigeerd: verkeerd en tegen een te hoge prijs ingekocht of de vraag verkeerd ingeschat. De koersen op de aandelenmarkten kunnen zowel dalen door inflatie als door deflatie of zelfs door een combinatie van beide. Prijzen kunnen zowel in nominale zin dalen als relatief. Als de Dow op dit moment wordt gecorrigeerd voor de prijsstijgingen op de goederenmarkten (goud, graan, olie, metalen etc.) dan krijgen wij in de ogen van Bonner een idee wat ons te wachten kan staan. Op het oog doet de Dow de laatste tien jaar niet veel: aangepast aan de stijging van grondstoffen staat de index ruim de helft lager.

Hoe de liquidatie precies zal uitpakken, weet niemand precies. Het lijkt echter voor de hand te liggen dat de prijzen van schulden en de relatieve prijzen van westerse bezittingen omlaag zullen gaan: aandelen, huizen, valuta en arbeid. Het Oosten is aan een opmars bezig. Zelfs als die tijdelijk tot staan komt, zal onze positie relatief verslechten. Een interessante vraag is of de uitverkoop een goed moment is om te kopen. De prijzen lijken laag, maar aan de andere kant worden de goederen niet voor niets in de uitverkoop gedaan.

 

Jan Vis  is directeur bij Talanton Corporate Finance BV te Puttershoek en als adjunct-professor Valuation en Value Based Management verbonden aan de Rotterdam School of Management van de Erasmus Universiteit. Deze column geeft de persoonlijke mening van de auteur weer.